{"id":4237,"date":"2024-12-07T08:00:00","date_gmt":"2024-12-07T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/anev.com.pl\/wodor-a-stwardnienie-zanikowe-boczne-co-mowia-badania\/"},"modified":"2024-12-07T08:00:00","modified_gmt":"2024-12-07T07:00:00","slug":"wodor-a-stwardnienie-zanikowe-boczne-co-mowia-badania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wodor-a-stwardnienie-zanikowe-boczne-co-mowia-badania\/","title":{"rendered":"Wod\u00f3r a stwardnienie zanikowe boczne co m\u00f3wi\u0105 badania"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-group section-tldr\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"section-title wp-block-paragraph\">What will you learn?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Co wiadomo o przebiegu stwardnienia zanikowego bocznego i dlaczego pacjenci z ALS szukaj\u0105 terapii wspieraj\u0105cych?<\/strong><p><strong>ALS<\/strong> to post\u0119puj\u0105ca choroba neurodegeneracyjna uszkadzaj\u0105ca neurony ruchowe, kt\u00f3ra prowadzi do narastaj\u0105cego os\u0142abienia mi\u0119\u015bni, problem\u00f3w z mow\u0105, po\u0142ykaniem i oddychaniem. \u015aredni wiek zachorowania wynosi oko\u0142o 64 lata, a \u015brednie prze\u017cycie od pierwszych objaw\u00f3w to zwykle 3\u20135 lat, dlatego pacjenci cz\u0119sto szukaj\u0105 metod wspieraj\u0105cych obok standardowego leczenia.<\/p><\/li><li><strong>Co pokazuj\u0105 obecne badania kliniczne nad wodorem w stwardnieniu zanikowym bocznym?<\/strong><p>Obecne dane kliniczne dotycz\u0105ce wodoru w <strong>ALS<\/strong> s\u0105 bardzo ograniczone i nie pozwalaj\u0105 jeszcze potwierdzi\u0107 skuteczno\u015bci tej metody. Najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywany jest pojedynczy opis przypadku z 2024 roku, wi\u0119c temat mo\u017cna traktowa\u0107 jako wst\u0119pny sygna\u0142 badawczy, a nie rozstrzygaj\u0105cy dow\u00f3d dzia\u0142ania u szerszej grupy chorych.<\/p><\/li><li><strong>Dlaczego wyniki bada\u0144 nad wodorem w ALS nie pozwalaj\u0105 jeszcze wyci\u0105ga\u0107 mocnych wniosk\u00f3w?<\/strong><p>Wyniki bada\u0144 nad wodorem w <strong>ALS<\/strong> s\u0105 trudne do uog\u00f3lnienia, poniewa\u017c brakuje du\u017cych bada\u0144 randomizowanych, grup kontrolnych i twardych punkt\u00f3w ko\u0144cowych. Aby oceni\u0107 realn\u0105 warto\u015b\u0107 kliniczn\u0105, potrzebne s\u0105 dane o prze\u017cyciu, tempie spadku sprawno\u015bci, funkcji oddechowej, po\u0142ykaniu i jako\u015bci \u017cycia, a takich wynik\u00f3w na razie nie ma.<\/p><\/li><li><strong>Jak odpowiedzialnie rozwa\u017cy\u0107 inhalacj\u0119 wodorem przy stwardnieniu zanikowym bocznym?<\/strong><p>Inhalacj\u0119 wodorem przy <strong>ALS<\/strong> nale\u017cy rozwa\u017ca\u0107 ostro\u017cnie, jako decyzj\u0119 opart\u0105 na konsultacji lekarskiej, parametrach terapii i jako\u015bci sprz\u0119tu. Trzeba odr\u00f3\u017cnia\u0107 publikacje naukowe od przekaz\u00f3w marketingowych oraz sprawdza\u0107, czy urz\u0105dzenie ma udokumentowane bezpiecze\u0144stwo, w tym certyfikaty <strong>LVD<\/strong> i <strong>EMC<\/strong>, oraz potwierdzenie jako\u015bci gazu.<\/p><\/li><\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"lead wp-block-paragraph\">Sprawdzamy, jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne wed\u0142ug dost\u0119pnych bada\u0144 i opis\u00f3w klinicznych. Wyja\u015bniamy mo\u017cliwe mechanizmy dzia\u0142ania, zakres bezpiecze\u0144stwa oraz to, dlaczego inhalacja wodorem mo\u017ce by\u0107 dzi\u015b rozwa\u017cana tylko jako wsparcie terapii ALS.<\/p>\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p><strong>What do you find in the article?<\/strong><\/p><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#als-w-liczbach-i-przebiegu-choroby\">ALS w liczbach i przebiegu choroby<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#co-pokazuj-badania-nad-inhalacj-wodoru-w-als\">Co pokazuj\u0105 badania nad inhalacj\u0105 wodoru w ALS<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jak-wodr-moe-dziaa-na-neurony-ruchowe\">Jak wod\u00f3r mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 na neurony ruchowe<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#ograniczenia-bada-i-czego-jeszcze-nie-wiemy\">Ograniczenia bada\u0144 i czego jeszcze nie wiemy<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#wodr-jako-wsparcie-a-nie-zamiennik-leczenia-als\">Wod\u00f3r jako wsparcie, a nie zamiennik leczenia ALS<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jak-odpowiedzialnie-podej-do-inhalacji-wodorem\">Jak odpowiedzialnie podej\u015b\u0107 do inhalacji wodorem<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"als-w-liczbach-i-przebiegu-choroby\">ALS w liczbach i przebiegu choroby<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Stwardnienie zanikowe boczne<\/strong> to post\u0119puj\u0105ca choroba neurodegeneracyjna, w kt\u00f3rej uszkodzeniu ulegaj\u0105 neurony ruchowe, czyli kom\u00f3rki nerwowe odpowiedzialne za sterowanie mi\u0119\u015bniami. W praktyce oznacza to stopniowe narastanie os\u0142abienia si\u0142y mi\u0119\u015bniowej, problemy z poruszaniem si\u0119, m\u00f3wieniem, po\u0142ykaniem, a z czasem tak\u017ce z oddychaniem. Je\u015bli chcesz zrozumie\u0107, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, najpierw warto zobaczy\u0107, z jak trudn\u0105 i szybko post\u0119puj\u0105c\u0105 chorob\u0105 mamy do czynienia.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-wiemy-o-przebiegu-als\">Co wiemy o przebiegu ALS<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane kliniczne s\u0105 do\u015b\u0107 sp\u00f3jne. <strong>\u015aredni wiek zachorowania wynosi oko\u0142o 64 lata<\/strong>, cho\u0107 choroba mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 wcze\u015bniej lub p\u00f3\u017aniej. Typowy przebieg obejmuje kilka etap\u00f3w: najpierw pojawia si\u0119 miejscowe os\u0142abienie mi\u0119\u015bni, dr\u017cenia p\u0119czkowe, sztywno\u015b\u0107 albo trudno\u015b\u0107 w wykonywaniu precyzyjnych ruch\u00f3w, potem dochodzi do post\u0119puj\u0105cego zaniku mi\u0119\u015bni i utraty samodzielno\u015bci.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej przywo\u0142ywana statystyka m\u00f3wi, \u017ce <strong>\u015brednie prze\u017cycie od pierwszych objaw\u00f3w wynosi 3\u20135 lat<\/strong>. W postaci opuszkowej, czyli takiej, kt\u00f3ra wcze\u015bnie obejmuje mi\u0119\u015bnie odpowiedzialne za mow\u0119 i po\u0142ykanie, rokowanie bywa gorsze i prze\u017cycie cz\u0119sto skraca si\u0119 do <strong>2\u20133 lat<\/strong>. To oczywi\u015bcie warto\u015bci u\u015brednione. U cz\u0119\u015bci chorych progresja jest szybsza, u innych wolniejsza, ale sam kierunek zmian pozostaje ten sam: choroba stopniowo ogranicza funkcjonowanie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W codziennym \u017cyciu ALS nie sprowadza si\u0119 tylko do problemu z ruchem. Choroba wp\u0142ywa na jedzenie, komunikacj\u0119, sen, oddech, mas\u0119 cia\u0142a i og\u00f3ln\u0105 wydolno\u015b\u0107 organizmu. Dlatego ka\u017cdy sygna\u0142 o mo\u017cliwym spowolnieniu post\u0119pu albo poprawie funkcjonowania budzi du\u017ce zainteresowanie pacjent\u00f3w i rodzin.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-chorzy-szukaj-terapii-wspierajcych\">Dlaczego chorzy szukaj\u0105 terapii wspieraj\u0105cych<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pow\u00f3d jest prosty: mimo post\u0119pu medycyny ALS nadal pozostaje chorob\u0105 bardzo powa\u017cn\u0105, a dost\u0119pne opcje terapeutyczne s\u0105 ograniczone. Standardowe leczenie ma znaczenie, ale nie daje pe\u0142nego zatrzymania procesu neurodegeneracyjnego. Z tego powodu pacjenci cz\u0119sto sprawdzaj\u0105 dodatkowe metody wspieraj\u0105ce: \u017cywienie, rehabilitacj\u0119, wsparcie oddechowe, suplementacj\u0119 czy w\u0142a\u015bnie inhalacje wodorem.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym miejscu potrzebna jest r\u00f3wnowaga. Z jednej strony nie warto z g\u00f3ry odrzuca\u0107 nowych kierunk\u00f3w, je\u015bli maj\u0105 sens biologiczny i pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze sygna\u0142y z bada\u0144. Z drugiej strony \u0142atwo pomyli\u0107 <strong>wst\u0119pny sygna\u0142 naukowy<\/strong> z potwierdzon\u0105 skuteczno\u015bci\u0105. W\u0142a\u015bnie dlatego pytanie, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, wymaga odpowiedzi opartej na faktach, a nie na obietnicach.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-pokazuj-badania-nad-inhalacj-wodoru-w-als\">Co pokazuj\u0105 badania nad inhalacj\u0105 wodoru w ALS<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejszym klinicznym doniesieniem, kt\u00f3re dzi\u015b pojawia si\u0119 w rozmowie o ALS i wodorze, jest <strong>opis pojedynczego przypadku z 2024 roku<\/strong>. To nie jest jeszcze badanie z du\u017c\u0105 grup\u0105 pacjent\u00f3w, ale stanowi punkt wyj\u015bcia do dalszej dyskusji.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"opis-przypadku-z-2024-roku\">Opis przypadku z 2024 roku<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W opublikowanym raporcie pacjent z ALS stosowa\u0142 <strong>inhalacj\u0119 wodoru w st\u0119\u017ceniu 4\u20135%<\/strong> przy przep\u0142ywie oko\u0142o <strong>200 mL\/min<\/strong>. Terapia trwa\u0142a d\u0142ugo jak na warunki domowe czy gabinetowe, bo <strong>7\u20138 godzin dziennie<\/strong> przez kolejne dni i tygodnie. To wa\u017cny szczeg\u00f3\u0142, poniewa\u017c w praktyce wiele os\u00f3b wyobra\u017ca sobie kr\u00f3tkie, kilkunastominutowe sesje, podczas gdy opisana publikacja dotyczy\u0142a znacznie intensywniejszego schematu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badana by\u0142a konkretna forma podania, czyli <strong>gazowy wod\u00f3r do inhalacji<\/strong>, a nie woda wodorowa ani przypadkowe mieszanki o nieznanych parametrach. Je\u017celi wi\u0119c analizujesz, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, musisz od razu oddzieli\u0107 publikacje naukowe od og\u00f3lnych hase\u0142 marketingowych. W badaniu znaczenie mia\u0142y st\u0119\u017cenie, czas ekspozycji i spos\u00f3b podania.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-efekty-zaobserwowano\">Jakie efekty zaobserwowano<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po kilku tygodniach autorzy opisu odnotowali kilka korzystnych zmian. W\u015br\u00f3d nich wymieniono <strong>popraw\u0119 napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego \u0142ydki<\/strong>, lepsz\u0105 <strong>zdolno\u015b\u0107 chodzenia<\/strong>, improvement <strong>apetytu<\/strong>, korzystny wp\u0142yw na <strong>perystaltyk\u0119 jelit<\/strong> oraz popraw\u0119 cz\u0119\u015bci parametr\u00f3w biochemicznych. To s\u0105 obserwacje istotne, bo dotycz\u0105 nie tylko samopoczucia, ale te\u017c funkcjonowania na co dzie\u0144.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednocze\u015bnie trzeba uczciwie powiedzie\u0107, \u017ce poprawa nie oznacza\u0142a powrotu do pe\u0142nej sprawno\u015bci. Pacjent <strong>nadal korzysta\u0142 z laski<\/strong>. To drobiazg, kt\u00f3ry du\u017co porz\u0105dkuje. Nie m\u00f3wimy o wyleczeniu ani cofni\u0119ciu choroby, ale o potencjalnej poprawie wybranych obszar\u00f3w funkcjonowania u jednej osoby.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taki wynik mo\u017cna traktowa\u0107 jako sygna\u0142, \u017ce temat zas\u0142uguje na dalsze badania. Nie mo\u017cna go jednak interpretowa\u0107 tak, jakby rozstrzyga\u0142 on ju\u017c, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong> u wszystkich pacjent\u00f3w. W medycynie klinicznej liczy si\u0119 powtarzalno\u015b\u0107 efektu w wi\u0119kszej grupie i w por\u00f3wnaniu z osobami, kt\u00f3re nie otrzymuj\u0105 danej interwencji.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-nie-mona-uoglnia-wyniku\">Dlaczego nie mo\u017cna uog\u00f3lnia\u0107 wyniku<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opis przypadku ma warto\u015b\u0107 naukow\u0105, ale jego si\u0142a dowodowa jest ograniczona. Nie ma tu randomizacji, nie ma grupy kontrolnej, nie ma \u015blepej pr\u00f3by. Nie da si\u0119 wi\u0119c pewnie powiedzie\u0107, jaka cz\u0119\u015b\u0107 obserwowanej poprawy wynika\u0142a z inhalacji, jaka z naturalnych waha\u0144 stanu chorego, a jaka z innych r\u00f3wnolegle stosowanych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ALS mo\u017ce przebiega\u0107 nier\u00f3wno. U jednych chorych pewne objawy pogarszaj\u0105 si\u0119 gwa\u0142townie, u innych przez jaki\u015b czas stabilizuj\u0105. Dochodzi te\u017c wp\u0142yw rehabilitacji, \u017cywienia, leczenia objawowego i wsparcia psychicznego. W pojedynczym przypadku wszystkie te czynniki bardzo trudno od siebie oddzieli\u0107.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--warning has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u26a0\ufe0f Jeden przypadek to za ma\u0142o:<\/strong> Poprawa u jednego pacjenta mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym sygna\u0142em badawczym, ale nie pozwala jeszcze m\u00f3wi\u0107 o potwierdzonej skuteczno\u015bci u wszystkich chorych.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-wodr-moe-dziaa-na-neurony-ruchowe\">Jak wod\u00f3r mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 na neurony ruchowe<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 dowody kliniczne s\u0105 na razie skromne, sam mechanizm dzia\u0142ania wodoru jest powodem, dla kt\u00f3rego temat budzi zainteresowanie badaczy. W ALS du\u017c\u0105 rol\u0119 przypisuje si\u0119 <strong>stresowi oksydacyjnemu<\/strong>, czyli nadmiarowi reaktywnych cz\u0105steczek uszkadzaj\u0105cych kom\u00f3rki. To w\u0142a\u015bnie tutaj pojawia si\u0119 biologiczny sens pytania, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"stres-oksydacyjny-i-uszkodzenie-neuronw\">Stres oksydacyjny i uszkodzenie neuron\u00f3w<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neurony ruchowe s\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe na uszkodzenia oksydacyjne. W du\u017cym uproszczeniu: w trakcie choroby powstaje nadmiar wolnych rodnik\u00f3w, kt\u00f3re atakuj\u0105 b\u0142ony kom\u00f3rkowe, bia\u0142ka i materia\u0142 genetyczny. Gdy organizm nie nad\u0105\u017ca z ich neutralizacj\u0105, dochodzi do stopniowego uszkadzania kom\u00f3rek nerwowych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Molecular hydrogen is described as <strong>selektywny eliminator rodnika hydroksylowego i peroksyazotynu<\/strong>. To dwie bardzo reaktywne formy tlenu i azotu, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do najbardziej agresywnych czynnik\u00f3w uszkadzaj\u0105cych tkanki. W praktyce oznacza to, \u017ce wod\u00f3r mo\u017ce ogranicza\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 stresu oksydacyjnego bez ca\u0142kowitego wy\u0142\u0105czania sygna\u0142\u00f3w redoks potrzebnych organizmowi do normalnego funkcjonowania.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ten mechanizm jest wa\u017cny, poniewa\u017c wiele terapii przeciwutleniaj\u0105cych zawodzi\u0142o w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce dzia\u0142a\u0142y zbyt szeroko albo nie dociera\u0142y tam, gdzie trzeba. Wod\u00f3r, jako bardzo ma\u0142a cz\u0105steczka, \u0142atwo dyfunduje, czyli przenika do tkanek. To jedna z przyczyn, dla kt\u00f3rych rozwa\u017ca si\u0119 jego potencja\u0142 neuroprotekcyjny, czyli ochronny wobec uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"peroksydacja-lipidw-i-ferroptoza\">Peroksydacja lipid\u00f3w i ferroptoza<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ALS problemem nie s\u0105 tylko same wolne rodniki, ale r\u00f3wnie\u017c to, co uruchamiaj\u0105 dalej. Jednym z takich proces\u00f3w jest <strong>peroksydacja lipid\u00f3w<\/strong>, czyli uszkadzanie t\u0142uszcz\u00f3w buduj\u0105cych b\u0142ony kom\u00f3rkowe. Gdy b\u0142ona kom\u00f3rki traci stabilno\u015b\u0107, neuron gorzej przewodzi impulsy, s\u0142abiej radzi sobie z transportem substancji i staje si\u0119 bardziej podatny na \u015bmier\u0107 kom\u00f3rkow\u0105.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z peroksydacj\u0105 lipid\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c poj\u0119cie <strong>ferroptozy<\/strong>. To rodzaj zaprogramowanej \u015bmierci kom\u00f3rki zale\u017cnej od \u017celaza i nasilonego uszkodzenia lipid\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: je\u015bli w kom\u00f3rce zbiegaj\u0105 si\u0119 stres oksydacyjny, zaburzenia gospodarki \u017celazem i rozpad b\u0142on kom\u00f3rkowych, kom\u00f3rka mo\u017ce wej\u015b\u0107 na tor nieodwracalnego obumierania. Badacze rozwa\u017caj\u0105, czy wod\u00f3r mo\u017ce ten proces cz\u0119\u015bciowo hamowa\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To wszystko brzmi obiecuj\u0105co, ale trzeba zachowa\u0107 precyzj\u0119. <strong>Obiecuj\u0105cy mechanizm nie jest tym samym co potwierdzony efekt kliniczny<\/strong>. Wiele substancji dobrze wygl\u0105da w modelach biologicznych, a znacznie s\u0142abiej wypada w badaniach z udzia\u0142em ludzi. Dlatego odpowied\u017a na pytanie, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, brzmi dzi\u015b tak: mechanistycznie ma sens, ale klinicznie wci\u0105\u017c wymaga potwierdzenia.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ograniczenia-bada-i-czego-jeszcze-nie-wiemy\">Ograniczenia bada\u0144 i czego jeszcze nie wiemy<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwi\u0119kszy problem nie polega dzi\u015b na braku hipotezy, tylko na <strong>braku mocnych danych klinicznych<\/strong>. Je\u015bli chcesz oceni\u0107 jak\u0105kolwiek terapi\u0119 wspieraj\u0105c\u0105 w ALS, warto zada\u0107 kilka prostych pyta\u0144: czy by\u0142o badanie randomizowane, czy by\u0142a grupa kontrolna, ilu pacjent\u00f3w obserwowano, jak d\u0142ugo trwa\u0142a obserwacja i jakie punkty ko\u0144cowe oceniano.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"brak-randomizacji-i-grup-kontrolnych\">Brak randomizacji i grup kontrolnych<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku wodoru takich danych na razie brakuje. Nie mamy du\u017cych, wieloo\u015brodkowych bada\u0144 randomizowanych, kt\u00f3re pozwoli\u0142yby por\u00f3wna\u0107 inhalacj\u0119 H2 z placebo albo z samym standardowym leczeniem. To bardzo istotne, bo dopiero wtedy mo\u017cna odpowiedzie\u0107, czy terapia faktycznie wp\u0142ywa na przebieg choroby, a nie tylko towarzyszy chwilowej poprawie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brakuje te\u017c danych o najwa\u017cniejszych punktach ko\u0144cowych. W ALS nie wystarczy informacja, \u017ce pacjent czu\u0142 si\u0119 troch\u0119 lepiej. Potrzebne s\u0105 twarde wyniki: <strong>czas prze\u017cycia, tempo spadku sprawno\u015bci, funkcja oddechowa, zdolno\u015b\u0107 po\u0142ykania, jako\u015b\u0107 \u017cycia<\/strong> oraz obci\u0105\u017cenie opiekun\u00f3w. Bez tego trudno m\u00f3wi\u0107 o realnej warto\u015bci klinicznej.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"wpyw-placebo-i-rnice-midzy-urzdzeniami\">Wp\u0142yw placebo i r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy urz\u0105dzeniami<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku terapii inhalacyjnych du\u017ce znaczenie mo\u017ce mie\u0107 tak\u017ce efekt placebo. Sam fakt rozpocz\u0119cia nowej procedury, regularne sesje, wi\u0119ksza uwaga po\u015bwi\u0119cona choremu i nadzieja na popraw\u0119 mog\u0105 przej\u015bciowo wp\u0142ywa\u0107 na subiektywne odczucia. To nie znaczy, \u017ce wynik jest fa\u0142szywy, ale oznacza, \u017ce trzeba go interpretowa\u0107 ostro\u017cnie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejna sprawa to ogromne r\u00f3\u017cnice techniczne. Urz\u0105dzenia mog\u0105 podawa\u0107 r\u00f3\u017cne st\u0119\u017cenie gazu, pracowa\u0107 z innym przep\u0142ywem, r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 czysto\u015bci\u0105 mieszaniny, stabilno\u015bci\u0105 parametr\u00f3w i jako\u015bci\u0105 wykonania. Dla u\u017cytkownika ko\u0144cowego wszystkie mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 podobnie, ale z punktu widzenia bada\u0144 to nie s\u0105 drobiazgi. Je\u015bli jedno urz\u0105dzenie generuje parametry zbli\u017cone do opisywanych w publikacji, a drugie nie, to ich realne zastosowanie nie jest por\u00f3wnywalne.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niepewno\u015b\u0107 dotyczy te\u017c bezpiecze\u0144stwa d\u0142ugoterminowego. W opisanych raportach nie zg\u0142aszano powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, ale skala danych jest bardzo ma\u0142a. Nadal nie ma dobrych bada\u0144 pokazuj\u0105cych, co dzieje si\u0119 przy d\u0142ugim stosowaniu u wi\u0119kszej liczby chorych, zw\u0142aszcza z zaawansowanymi problemami oddechowymi.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-badania-kliniczne-trwaj-dzi\">Jakie badania kliniczne trwaj\u0105 dzi\u015b<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce i w Europie trwa obecnie oko\u0142o <strong>31 bada\u0144 klinicznych dotycz\u0105cych ALS<\/strong>. To wa\u017cny sygna\u0142, \u017ce obszar jest bardzo aktywny naukowo. Jednocze\u015bnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych bada\u0144 dotyczy <strong>innych terapii<\/strong>, takich jak nowe leki, badania bezpiecze\u0144stwa i tolerancji oraz projekty ukierunkowane na konkretne mechanizmy choroby, mi\u0119dzy innymi z udzia\u0142em cz\u0105steczek takich jak pridopidyna, NB-4746 czy VTx-002.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To pokazuje, \u017ce badania nad wodorem s\u0105 nadal na bardzo wczesnym etapie. Nie oznacza to, \u017ce kierunek jest bezwarto\u015bciowy. Oznacza tylko tyle, \u017ce nie przeszed\u0142 jeszcze przez sito najbardziej wymagaj\u0105cych metod oceny klinicznej.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--info has-pale-cyan-blue-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\ud83d\udca1 W ALS licz\u0105 si\u0119 twarde punkty:<\/strong> Najwa\u017cniejsze s\u0105 dane o prze\u017cyciu, oddychaniu, funkcjonowaniu i jako\u015bci \u017cycia. W\u0142a\u015bnie takich wynik\u00f3w w badaniach nad wodorem wci\u0105\u017c brakuje.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"wodr-jako-wsparcie-a-nie-zamiennik-leczenia-als\">Wod\u00f3r jako wsparcie, a nie zamiennik leczenia ALS<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jedna z najwa\u017cniejszych cz\u0119\u015bci ca\u0142ego tematu. Nawet je\u015bli analizujesz, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, nie mo\u017cesz odrywa\u0107 tego pytania od aktualnych wytycznych neurologicznych. To one wyznaczaj\u0105, co dzi\u015b ma potwierdzon\u0105 warto\u015b\u0107 w leczeniu modyfikuj\u0105cym przebieg choroby.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-rekomenduj-aktualne-wytyczne\">Co rekomenduj\u0105 aktualne wytyczne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug europejskich wytycznych EAN\/ERN-EURO-NMD z 2024 roku, za leczenie modyfikuj\u0105ce przebieg ALS uznaje si\u0119 obecnie <strong>riluzol<\/strong> and <strong>tofersen u pacjent\u00f3w z mutacj\u0105 SOD1<\/strong>. To bardzo konkretna informacja. Je\u015bli pacjent ma wskazania do takiego leczenia, w\u0142a\u015bnie te opcje stanowi\u0105 punkt odniesienia dla rozmowy z neurologiem.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto te\u017c odnotowa\u0107, \u017ce <strong>edarawon nie jest obecnie rekomendowany<\/strong> w tych wytycznych, mimo \u017ce r\u00f3wnie\u017c by\u0142 rozwa\u017cany w kontek\u015bcie stresu oksydacyjnego. To pokazuje, jak wysoko ustawiona jest poprzeczka dowod\u00f3w w ALS. Sam logiczny mechanizm dzia\u0142ania nie wystarcza. Potrzebne s\u0105 wyniki, kt\u00f3re wytrzymuj\u0105 rygor oceny klinicznej.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-wodr-nie-zastpuje-leczenia\">Dlaczego wod\u00f3r nie zast\u0119puje leczenia<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na obecnym etapie wiedzy wod\u00f3r mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako <strong>potential support<\/strong>, a nie jako zamiennik leczenia neurologicznego. To oznacza, \u017ce nie powinien wypiera\u0107 riluzolu, kwalifikacji genetycznej do tofersenu, rehabilitacji, wsparcia \u017cywieniowego, opieki oddechowej ani regularnych kontroli specjalistycznych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie ma praktyczne znaczenie. Gdy terapia wspieraj\u0105ca zaczyna by\u0107 traktowana jako alternatywa dla standardu, pacjent ryzykuje op\u00f3\u017anienie leczenia, kt\u00f3re ma rzeczywiste poparcie w wytycznych. W przypadku choroby o tak szybkim przebiegu ka\u017cda strata czasu mo\u017ce mie\u0107 du\u017ce znaczenie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej odpowiedzialne podej\u015bcie wygl\u0105da wi\u0119c tak: standardowe leczenie prowadzisz zgodnie z neurologiem, a dodatkowe metody oceniasz przez pryzmat bezpiecze\u0144stwa, jako\u015bci danych i realistycznych oczekiwa\u0144. W\u0142a\u015bnie w takim sensie mo\u017cna rozmawia\u0107 o tym, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong> \u2014 jako o mo\u017cliwym elemencie wspieraj\u0105cym, nie jako o udowodnionym leku.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-odpowiedzialnie-podej-do-inhalacji-wodorem\">Jak odpowiedzialnie podej\u015b\u0107 do inhalacji wodorem<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na ko\u0144cu zostaje pytanie praktyczne: je\u015bli chcesz rozwa\u017cy\u0107 tak\u0105 form\u0119 wsparcia, na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ceby nie porusza\u0107 si\u0119 po omacku. W tym obszarze najwi\u0119cej nieporozumie\u0144 dotyczy w\u0142a\u015bnie formy terapii, parametr\u00f3w technicznych i jako\u015bci sprz\u0119tu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"parametry-stosowane-w-publikacjach\">Parametry stosowane w publikacjach<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W publikacjach dotycz\u0105cych ALS badano <strong>inhalacj\u0119 gazowego H2<\/strong>. W opisie przypadku z 2024 roku by\u0142o to st\u0119\u017cenie <strong>4\u20135% wodoru<\/strong>, przep\u0142yw oko\u0142o <strong>200 mL\/min<\/strong> oraz bardzo d\u0142ugi czas stosowania, czyli <strong>7\u20138 godzin dziennie<\/strong>. To s\u0105 konkretne warto\u015bci, kt\u00f3re warto zna\u0107 przed por\u00f3wnywaniem ofert urz\u0105dze\u0144 czy us\u0142ug.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi wi\u0119c spotykasz komunikat sugeruj\u0105cy podobne dzia\u0142anie, ale bez podania st\u0119\u017cenia, przep\u0142ywu i czasu inhalacji, trudno uzna\u0107 go za merytorycznie por\u00f3wnywalny z opublikowanym materia\u0142em naukowym. W praktyce w\u0142a\u015bnie te parametry w du\u017cym stopniu decyduj\u0105 o tym, czy m\u00f3wimy o rozwi\u0105zaniu zbli\u017conym do badanego schematu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"badana-forma-a-urzdzenia-na-rynku\">Badana forma a urz\u0105dzenia na rynku<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To rozr\u00f3\u017cnienie warto podkre\u015bli\u0107 bardzo wyra\u017anie: <strong>w badaniach nad ALS mowa o inhalacji gazowego wodoru<\/strong>, a nie o wodzie wodorowej ani o ka\u017cdej technologii dost\u0119pnej na rynku. Dla u\u017cytkownika mo\u017ce to brzmie\u0107 podobnie, ale z perspektywy naukowej to zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne interwencje.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnice dotycz\u0105 nie tylko sposobu podania, ale te\u017c rzeczywistej dawki, czasu kontaktu z organizmem i powtarzalno\u015bci parametr\u00f3w. Dlatego przed zakupem lub rozpocz\u0119ciem sesji dobrze jest zapyta\u0107 o rodzaj generowanej mieszaniny, deklarowane st\u0119\u017cenie, stabilno\u015b\u0107 pracy oraz dokumenty potwierdzaj\u0105ce bezpiecze\u0144stwo urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontek\u015bcie rynku warto te\u017c oddzieli\u0107 <strong>obietnice marketingowe<\/strong> od informacji technicznych. Has\u0142a o og\u00f3lnym \u201edotlenieniu\u201d, \u201edetoksie\u201d czy \u201enatychmiastowej regeneracji neuron\u00f3w\u201d nie zast\u0105pi\u0105 rzetelnej specyfikacji. Je\u017celi interesuje Ci\u0119 realnie to, <strong>jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne<\/strong>, szukaj danych mo\u017cliwych do sprawdzenia, a nie samych deklaracji.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-oceni-jako-i-bezpieczestwo-sprztu\">Jak oceni\u0107 jako\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo sprz\u0119tu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy urz\u0105dzeniach do inhalacji warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka konkretnych element\u00f3w. Po pierwsze, znaczenie maj\u0105 <strong>LVD and EMC certificates<\/strong>. LVD dotyczy bezpiecze\u0144stwa elektrycznego, a EMC kompatybilno\u015bci elektromagnetycznej, czyli odporno\u015bci urz\u0105dzenia na zak\u0142\u00f3cenia i ograniczania zak\u0142\u00f3ce\u0144 emitowanych na zewn\u0105trz. To nie jest ozdobny dodatek, tylko podstawowy filtr jako\u015bci.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po drugie, liczy si\u0119 potwierdzenie jako\u015bci gazu i parametr\u00f3w pracy. W tym kontek\u015bcie spotyka si\u0119 odniesienia do ocen takich jak <strong>PCA and PITE<\/strong>, kt\u00f3re pomagaj\u0105 uporz\u0105dkowa\u0107 kwestie zwi\u0105zane z jako\u015bci\u0105 i bezpiecze\u0144stwem u\u017cytkowania. Im wi\u0119cej danych technicznych i niezale\u017cnych potwierdze\u0144, tym \u0142atwiej oceni\u0107, czy sprz\u0119t nadaje si\u0119 do odpowiedzialnego stosowania.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po trzecie, konieczna jest <strong>konsultacja lekarska<\/strong>. U osoby z ALS znaczenie ma stan oddechowy, wydolno\u015b\u0107, obecno\u015b\u0107 problem\u00f3w z po\u0142ykaniem, wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce choroby i aktualne leczenie. Nawet je\u015bli metoda jest nieinwazyjna, nie powinna by\u0107 wdra\u017cana w oderwaniu od prowadz\u0105cego neurologa lub zespo\u0142u opieki.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na koniec warto przyj\u0105\u0107 realistyczne oczekiwania. Urz\u0105dzenie domowe lub gabinetowe mo\u017ce by\u0107 narz\u0119dziem do stosowania okre\u015blonej procedury, ale samo w sobie nie stanowi dowodu skuteczno\u015bci terapeutycznej w ALS. Najrozs\u0105dniej traktowa\u0107 je jako element wspieraj\u0105cy, kt\u00f3ry wymaga dopasowania parametr\u00f3w, obserwacji tolerancji i ch\u0142odnej oceny efekt\u00f3w.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--tip has-vivid-green-cyan-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u2705 Sprawd\u017a form\u0119 i parametry terapii:<\/strong> Por\u00f3wnuj st\u0119\u017cenie gazu, czas inhalacji, certyfikaty LVD i EMC oraz potwierdzenie jako\u015bci gazu, zamiast opiera\u0107 si\u0119 tylko na obietnicach marketingowych.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/h2>\n\n<div id=\"rank-math-faq\" class=\"rank-math-block\">\n<div class=\"rank-math-list\">\n<div id=\"faq-q-1\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy wod\u00f3r leczy stwardnienie zanikowe boczne?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Nie ma dzi\u015b dowod\u00f3w, \u017ce wod\u00f3r leczy ALS. Dost\u0119pne s\u0105 g\u0142\u00f3wnie dane eksperymentalne i pojedyncze opisy przypadk\u00f3w, w tym raport z 2024 roku. To za ma\u0142o, by uzna\u0107 inhalacje za standard terapii.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-2\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Jak wygl\u0105da\u0142a inhalacja wodorem w opublikowanym przypadku ALS?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>W opisie z 2024 roku pacjent inhalowa\u0142 4-5% wodoru przy przep\u0142ywie ok. 200 mL\/min przez 7-8 godzin dziennie. Po kilku tygodniach odnotowano m.in. lepsze chodzenie, apetyt i perystaltyk\u0119. Pacjent nadal korzysta\u0142 jednak z laski.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-3\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Jak wod\u00f3r mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 przy ALS?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej wskazuje si\u0119 na dzia\u0142anie antyoksydacyjne. Wod\u00f3r mo\u017ce neutralizowa\u0107 rodnik hydroksylowy i peroksyazotyn, ogranicza\u0107 peroksydacj\u0119 lipid\u00f3w oraz mo\u017cliwie hamowa\u0107 ferroptoz\u0119. To obiecuj\u0105cy mechanizm, ale jeszcze nie potwierdzona skuteczno\u015b\u0107 kliniczna.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-4\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy inhalacja wodorem jest bezpieczna dla os\u00f3b z ALS?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>W opisanych case reportach nie zg\u0142aszano powa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych, ale dane s\u0105 bardzo ograniczone. Nie mamy jeszcze dobrych bada\u0144 o bezpiecze\u0144stwie d\u0142ugotrwa\u0142ym. Znaczenie maj\u0105 st\u0119\u017cenie, czas inhalacji, stan chorego i jako\u015b\u0107 urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-5\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy wod\u00f3r mo\u017ce zast\u0105pi\u0107 riluzol albo tofersen?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Nie. Wed\u0142ug wytycznych z 2024 roku leczenie modyfikuj\u0105ce przebieg ALS obejmuje riluzol oraz tofersen u os\u00f3b z mutacj\u0105 SOD1. Wod\u00f3r mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako wsparcie i tylko po rozmowie z neurologiem.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-6\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy ka\u017cde urz\u0105dzenie do inhalacji ma takie samo oparcie w badaniach?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Nie. W publikacjach dotycz\u0105cych ALS badano konkretn\u0105 form\u0119 inhalacji gazowego H2, zwykle 4-5%, a nie ka\u017cd\u0105 technologi\u0119 dost\u0119pn\u0105 na rynku. Dlatego trzeba sprawdza\u0107 parametry pracy, jako\u015b\u0107 gazu i certyfikaty bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania nad wodorem w ALS s\u0105 interesuj\u0105ce, ale na dzi\u015b pozostaj\u0105 w fazie wst\u0119pnej. Najrozs\u0105dniej traktowa\u0107 inhalacje jako potencjalne wsparcie, a decyzje opiera\u0107 na wytycznych neurologicznych, jako\u015bci danych i parametrach konkretnej terapii. Je\u015bli rozwa\u017casz tak\u0105 opcj\u0119, kluczowe b\u0119d\u0105 konsultacja lekarska i ch\u0142odna ocena fakt\u00f3w.<\/p> <p class=\"wp-block-paragraph\">Learn more - Click here: <a href=\"https:\/\/anev.com.pl\/en\/\">https:\/\/anev.com.pl\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czego si\u0119 dowiesz? Co wiadomo o przebiegu stwardnienia zanikowego bocznego i dlaczego pacjenci z ALS szukaj\u0105 terapii wspieraj\u0105cych? ALS to post\u0119puj\u0105ca&#8230;<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4237","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"acf":[],"meta_title":"Jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne","meta_description":"Zobacz, jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne wed\u0142ug bada\u0144, jakie ma ograniczenia i kiedy mo\u017ce wspiera\u0107 terapi\u0119 ALS. Sprawd\u017a.","meta_keyword":"jak wod\u00f3r pomaga na stwardnienie zanikowe boczne","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4237","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4237"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4237\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}