{"id":4109,"date":"2024-08-19T08:00:00","date_gmt":"2024-08-19T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/anev.com.pl\/jak-rozpoznac-udar-niedokrwienny-i-jak-reagowac-na-pierwsze-objawy\/"},"modified":"2024-08-19T08:00:00","modified_gmt":"2024-08-19T06:00:00","slug":"jak-rozpoznac-udar-niedokrwienny-i-jak-reagowac-na-pierwsze-objawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/jak-rozpoznac-udar-niedokrwienny-i-jak-reagowac-na-pierwsze-objawy\/","title":{"rendered":"How to Recognize an Ischemic Stroke and How to Respond to the First Symptoms"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-group section-tldr\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"section-title wp-block-paragraph\">What will you learn?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Co to jest udar niedokrwienny i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje w Polsce?<\/strong><p>Udar niedokrwienny to nag\u0142e zatrzymanie dop\u0142ywu krwi do cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu, zwykle z powodu skrzepliny lub zatoru, co szybko prowadzi do niedotlenienia kom\u00f3rek nerwowych. To najcz\u0119stsza posta\u0107 udaru, stanowi\u0105ca oko\u0142o 80\u201387% wszystkich udar\u00f3w m\u00f3zgu, a w 2022 roku w Polsce odnotowano 73,9 tys. takich przypadk\u00f3w.<\/p><\/li><li><strong>Jakie informacje o podejrzeniu udaru niedokrwiennego trzeba przekaza\u0107 dyspozytorowi pod numerem 112 lub 999?<\/strong><p>Przy podejrzeniu udaru niedokrwiennego trzeba od razu powiedzie\u0107, \u017ce objawy pojawi\u0142y si\u0119 nagle, opisa\u0107 ich rodzaj i poda\u0107 czas pocz\u0105tku objaw\u00f3w albo moment, gdy chory by\u0142 ostatnio bez objaw\u00f3w. Dyspozytorowi nale\u017cy te\u017c przekaza\u0107 wiek pacjenta, dok\u0142adny adres, numer kontaktowy, stan przytomno\u015bci oraz informacj\u0119 o lekach przeciwkrzepliwych, cukrzycy, wcze\u015bniejszym udarze lub utracie przytomno\u015bci.<\/p><\/li><li><strong>Jak leczy si\u0119 udar niedokrwienny w szpitalu i dlaczego szybki transport na oddzia\u0142 udarowy ma znaczenie?<\/strong><p>Leczenie udaru niedokrwiennego w szpitalu polega na szybkim potwierdzeniu rozpoznania i kwalifikacji do metod takich jak <strong>tromboliza<\/strong> or <strong>mechanical thrombectomy<\/strong>. Im wcze\u015bniej pacjent trafi do diagnostyki obrazowej i na oddzia\u0142 udarowy, tym wi\u0119ksza szansa na ograniczenie uszkodzenia m\u00f3zgu, wcze\u015bniejsze rozpocz\u0119cie leczenia i szybszy start rehabilitacji.<\/p><\/li><li><strong>Jakie czynniki zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko udaru niedokrwiennego i od czego zale\u017cy powr\u00f3t do sprawno\u015bci po udarze?<\/strong><p>Ryzyko udaru niedokrwiennego zwi\u0119kszaj\u0105 przede wszystkim nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, wysoki cholesterol, palenie papieros\u00f3w, cukrzyca, oty\u0142o\u015b\u0107, brak ruchu i dieta wysokosodowa. Powr\u00f3t do sprawno\u015bci zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od rozleg\u0142o\u015bci uszkodzenia m\u00f3zgu, czasu dotarcia do leczenia, chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych oraz tego, jak wcze\u015bnie rozpocznie si\u0119 rehabilitacja.<\/p><\/li><\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"lead wp-block-paragraph\">Wiedza o tym, jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny, mo\u017ce skr\u00f3ci\u0107 czas do leczenia i zmniejszy\u0107 ryzyko trwa\u0142ych powik\u0142a\u0144. W artykule znajdziesz najwa\u017cniejsze objawy alarmowe, zasady szybkiej reakcji oraz wyja\u015bnienie, co dzieje si\u0119 z pacjentem po przyj\u0119ciu do szpitala.<\/p>\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p><strong>What do you find in the article?<\/strong><\/p><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#czym-jest-udar-niedokrwienny-i-jak-czsto-wystpuje-w-polsce\">Czym jest udar niedokrwienny i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje w Polsce<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jak-rozpozna-udar-niedokrwienny-objawy-alarmowe\">Jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny: objawy alarmowe<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#tia-czyli-przemijajcy-atak-niedokrwienny-te-wymaga-pilnej-pomocy\">TIA, czyli przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny, te\u017c wymaga pilnej pomocy<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#co-robi-przy-pierwszych-objawach-udaru-krok-po-kroku\">Co robi\u0107 przy pierwszych objawach udaru krok po kroku<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#leczenie-udaru-niedokrwiennego-w-szpitalu-tromboliza-trombektomia-oddzia-udarowy\">Leczenie udaru niedokrwiennego w szpitalu: tromboliza, trombektomia, oddzia\u0142 udarowy<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#czynniki-ryzyka-udaru-niedokrwiennego-i-profilaktyka-nawrotu\">Czynniki ryzyka udaru niedokrwiennego i profilaktyka nawrotu<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#rokowanie-rehabilitacja-i-ycie-po-udarze\">Rokowanie, rehabilitacja i \u017cycie po udarze<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"czym-jest-udar-niedokrwienny-i-jak-czsto-wystpuje-w-polsce\">Czym jest udar niedokrwienny i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje w Polsce<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ischemic stroke<\/strong> to sytuacja, w kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu przestaje dostawa\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 krwi, a wi\u0119c tak\u017ce tlenu i glukozy. Najcz\u0119\u015bciej dzieje si\u0119 tak z powodu zamkni\u0119cia naczynia przez skrzeplin\u0119 lub materia\u0142 zatorowy. Kom\u00f3rki nerwowe s\u0105 bardzo wra\u017cliwe na niedotlenienie, dlatego objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle i mog\u0105 szybko si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107. Gdy chcesz wiedzie\u0107, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, musisz najpierw zrozumie\u0107, \u017ce to stan nag\u0142y, a nie problem, kt\u00f3ry mo\u017cna spokojnie obserwowa\u0107 przez kilka godzin.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-dua-jest-skala-udaru-niedokrwiennego-w-polsce\">Jak du\u017ca jest skala udaru niedokrwiennego w Polsce<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">The problem is significant. <strong>Udar niedokrwienny stanowi oko\u0142o 80-87% wszystkich udar\u00f3w m\u00f3zgu<\/strong>, wi\u0119c jest zdecydowanie najcz\u0119stsz\u0105 postaci\u0105 tego schorzenia. W 2022 roku w Polsce odnotowano <strong>73,9 tys. przypadk\u00f3w<\/strong> udaru niedokrwiennego, a <strong>89% z nich stanowi\u0142y udary pierwszorazowe<\/strong>. To wa\u017cna informacja, bo pokazuje, \u017ce dla ogromnej cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w pierwszy epizod pojawia si\u0119 bez wcze\u015bniejszego do\u015bwiadczenia i cz\u0119sto bez przygotowania rodziny na w\u0142a\u015bciw\u0105 reakcj\u0119.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane szpitalne r\u00f3wnie\u017c potwierdzaj\u0105 obci\u0105\u017cenie systemu. W 2023 roku hospitalizowano <strong>72 252 pacjent\u00f3w<\/strong> z udarem niedokrwiennym, w tym 37 471 m\u0119\u017cczyzn i 34 781 kobiet. Nie s\u0105 to wi\u0119c pojedyncze zdarzenia, ale jeden z najwa\u017cniejszych nag\u0142ych problem\u00f3w neurologicznych w Polsce. Do tego dochodz\u0105 konsekwencje d\u0142ugoterminowe: utrata sprawno\u015bci, potrzeba rehabilitacji, niezdolno\u015b\u0107 do pracy oraz obci\u0105\u017cenie bliskich codzienn\u0105 opiek\u0105.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-udar-nie-dotyczy-wycznie-seniorw\">Dlaczego udar nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie senior\u00f3w<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mediana wieku zachorowania wynosi <strong>73 lata<\/strong>, wi\u0119c rzeczywi\u015bcie ryzyko ro\u015bnie wraz z wiekiem. To jednak nie oznacza, \u017ce m\u0142odszy doros\u0142y jest bezpieczny. Od 2017 roku obserwuje si\u0119 <strong>wzrost zapadalno\u015bci tak\u017ce w grupach do 54. roku \u017cycia<\/strong>. W praktyce oznacza to, \u017ce udar mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 u osoby aktywnej zawodowo, prowadz\u0105cej samoch\u00f3d, pracuj\u0105cej przy komputerze albo opiekuj\u0105cej si\u0119 dzie\u0107mi.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pow\u00f3d jest prosty: cz\u0119\u015b\u0107 czynnik\u00f3w ryzyka nie zale\u017cy od wieku metrykalnego, tylko od stylu \u017cycia i chor\u00f3b przewlek\u0142ych. Nadci\u015bnienie, palenie papieros\u00f3w, cukrzyca, oty\u0142o\u015b\u0107, ma\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczna czy wysoki cholesterol mog\u0105 przez lata uszkadza\u0107 naczynia. Dlatego pytanie <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong> ma znaczenie nie tylko dla seniora, ale tak\u017ce dla czterdziesto- czy pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatka oraz jego bliskich.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-rozpozna-udar-niedokrwienny-objawy-alarmowe\">Jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny: objawy alarmowe<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">The most important rule is: <strong>objawy udaru pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle<\/strong>. Nie rozwijaj\u0105 si\u0119 tygodniami. Cz\u0119sto chory jeszcze chwil\u0119 wcze\u015bniej funkcjonowa\u0142 normalnie, a po kilku minutach nie potrafi m\u00f3wi\u0107 wyra\u017anie, ma opadni\u0119ty k\u0105cik ust albo traci si\u0142\u0119 w r\u0119ce. Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, szukaj w\u0142a\u015bnie takiej nag\u0142ej zmiany.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"objawy-dotyczce-twarzy-rki-i-mowy\">Objawy dotycz\u0105ce twarzy, r\u0119ki i mowy<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najbardziej charakterystycznych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 <strong>asymetria twarzy, os\u0142abienie jednej ko\u0144czyny oraz zaburzenia mowy<\/strong>. Chory mo\u017ce mie\u0107 opadni\u0119ty k\u0105cik ust, trudno\u015b\u0107 z pokazaniem z\u0119b\u00f3w albo nier\u00f3wny u\u015bmiech. Czasem jedna powieka wydaje si\u0119 ci\u0119\u017csza, a twarz wygl\u0105da inaczej ni\u017c zwykle. To nie jest detal kosmetyczny, tylko mo\u017cliwy sygna\u0142 uszkodzenia m\u00f3zgu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugim alarmowym objawem jest <strong>niedow\u0142ad lub os\u0142abienie r\u0119ki albo nogi po jednej stronie cia\u0142a<\/strong>. Osoba mo\u017ce nie utrzyma\u0107 przedmiotu, mie\u0107 problem z podniesieniem obu r\u0105k na t\u0119 sam\u0105 wysoko\u015b\u0107, ci\u0105gn\u0105\u0107 nog\u0119 podczas chodzenia albo nagle nie m\u00f3c wsta\u0107 z krzes\u0142a. Nawet je\u015bli os\u0142abienie wydaje si\u0119 niewielkie, nie wolno go bagatelizowa\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzecia grupa objaw\u00f3w dotyczy mowy. Chory mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 <strong>be\u0142kotliwie, niewyra\u017anie, wolno albo zupe\u0142nie niezrozumiale<\/strong>. Bywa te\u017c odwrotnie: wypowied\u017a jest p\u0142ynna, ale pozbawiona sensu, bo m\u00f3zg nie przetwarza prawid\u0142owo s\u0142\u00f3w. Czasem pacjent rozumie, co chcesz powiedzie\u0107, ale nie potrafi odpowiedzie\u0107. Innym razem nie rozumie prostych polece\u0144, takich jak \u201epodnie\u015b r\u0119k\u0119\u201d czy \u201epowiedz, jak si\u0119 nazywasz\u201d.<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>opadni\u0119ty k\u0105cik ust lub wyra\u017ana asymetria twarzy,<\/li><li>os\u0142abienie albo dr\u0119twienie jednej r\u0119ki lub nogi,<\/li><li>be\u0142kotliwa, spowolniona lub niezrozumia\u0142a mowa,<\/li><li>trudno\u015b\u0107 w zrozumieniu prostych zda\u0144.<\/li><\/ul>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"zaburzenia-widzenia-rwnowagi-i-chodu\">Zaburzenia widzenia, r\u00f3wnowagi i chodu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar nie zawsze zaczyna si\u0119 od twarzy i mowy. Czasem pierwszym sygna\u0142em s\u0105 <strong>nag\u0142e zaburzenia widzenia<\/strong>. Obraz mo\u017ce si\u0119 rozmazywa\u0107, pojawia si\u0119 podw\u00f3jne widzenie albo chory przestaje widzie\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 pola widzenia, na przyk\u0142ad wszystko po lewej stronie. W praktyce taka osoba mo\u017ce wpada\u0107 na meble, nie zauwa\u017ca\u0107 ludzi stoj\u0105cych obok albo nie trafia\u0107 r\u0119k\u0105 po przedmiot.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3wnie wa\u017cne s\u0105 <strong>nag\u0142e zawroty g\u0142owy, utrata r\u00f3wnowagi, zaburzenia koordynacji i trudno\u015b\u0107 w chodzeniu<\/strong>. Pacjent mo\u017ce chwia\u0107 si\u0119 jak po alkoholu, nagle siada\u0107, bo nie utrzyma pionu, albo nie trafia\u0107 stop\u0105 tam, gdzie chce j\u0105 postawi\u0107. To bywa mylone z os\u0142abieniem, odwodnieniem czy problemem z b\u0142\u0119dnikiem, ale przy nag\u0142ym pocz\u0105tku zawsze trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 udar.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"mniej-typowe-objawy-ktrych-nie-wolno-ignorowa\">Mniej typowe objawy, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rzadziej pojawia si\u0119 <strong>nag\u0142y bardzo silny b\u00f3l g\u0142owy<\/strong> or <strong>loss of consciousness<\/strong>. Te objawy cz\u0119\u015bciej kojarzy si\u0119 z udarem krwotocznym, ale mog\u0105 te\u017c towarzyszy\u0107 innym ostrym incydentom naczyniowym w obr\u0119bie m\u00f3zgu. Z punktu widzenia \u015bwiadka nie ma to wi\u0119kszego znaczenia praktycznego: je\u015bli objaw jest nag\u0142y, ci\u0119\u017cki i neurologiczny, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0142\u0119dem jest czekanie, a\u017c chory \u201edojdzie do siebie\u201d, napije si\u0119 wody albo odpocznie. W\u0142a\u015bnie dlatego znajomo\u015b\u0107 objaw\u00f3w ma znaczenie. Gdy wiesz, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, zyskujesz szans\u0119 na szybsze leczenie i mniejszy zakres trwa\u0142ych uszkodze\u0144. Ka\u017cda minuta zw\u0142oki mo\u017ce pogorszy\u0107 rokowanie.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--warning has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u26a0\ufe0f Objawy ust\u0105pi\u0142y? To wci\u0105\u017c alarm:<\/strong> Je\u015bli niedow\u0142ad lub zaburzenia mowy min\u0119\u0142y po kilkunastu minutach, to mo\u017ce by\u0107 TIA. Nawet 20% os\u00f3b po TIA ma pe\u0142ny udar w ci\u0105gu kilku dni lub tygodni.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"tia-czyli-przemijajcy-atak-niedokrwienny-te-wymaga-pilnej-pomocy\">TIA, czyli przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny, te\u017c wymaga pilnej pomocy<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>TIA<\/strong>, czyli przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny, to kr\u00f3tkotrwa\u0142e zaburzenie przep\u0142ywu krwi w m\u00f3zgu. Objawy s\u0105 bardzo podobne do objaw\u00f3w pe\u0142nego udaru: mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 opadni\u0119cie k\u0105cika ust, os\u0142abienie ko\u0144czyny, zaburzenie mowy, widzenia lub r\u00f3wnowagi. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce dolegliwo\u015bci <strong>ust\u0119puj\u0105 w ci\u0105gu 24 godzin<\/strong> i zwykle nie pozostawiaj\u0105 trwa\u0142ych ubytk\u00f3w neurologicznych.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"po-czym-pozna-tia\">Po czym pozna\u0107 TIA<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z perspektywy domowej obserwacji <strong>nie odr\u00f3\u017cnisz pewnie TIA od udaru<\/strong>. Objawy mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 identycznie, tylko trwa\u0107 kr\u00f3cej. Je\u015bli kto\u015b przez 10 minut m\u00f3wi be\u0142kotliwie, nie mo\u017ce unie\u015b\u0107 prawej r\u0119ki, a po chwili wraca do normy, to nie znaczy, \u017ce problem znikn\u0105\u0142. Oznacza to, \u017ce dosz\u0142o do alarmowego incydentu naczyniowego, kt\u00f3ry wymaga pilnej diagnostyki.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">That is precisely why the answer to the question, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, obejmuje te\u017c TIA. Je\u015bli objaw by\u0142 nag\u0142y i dotyczy\u0142 mowy, si\u0142y mi\u0119\u015bniowej, widzenia albo r\u00f3wnowagi, traktuj sytuacj\u0119 powa\u017cnie nawet wtedy, gdy po kilkunastu minutach wszystko wr\u00f3ci\u0142o do normy.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-ustpienie-objaww-nie-oznacza-bezpieczestwa\">Dlaczego ust\u0105pienie objaw\u00f3w nie oznacza bezpiecze\u0144stwa<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To kluczowa kwestia. <strong>Oko\u0142o 20% os\u00f3b po TIA doznaje pe\u0142nego udaru w ci\u0105gu kilku dni lub tygodni<\/strong>. Innymi s\u0142owy, przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny cz\u0119sto jest ostrze\u017ceniem, a nie \u0142agodniejsz\u0105 wersj\u0105 problemu, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zignorowa\u0107. Ryzyko jest szczeg\u00f3lnie du\u017ce kr\u00f3tko po incydencie, dlatego liczy si\u0119 szybki kontakt z systemem ratunkowym i szybka ocena lekarska.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie warto uspokaja\u0107 si\u0119 tym, \u017ce \u201eju\u017c przesz\u0142o\u201d. W przypadku m\u00f3zgu chwilowa poprawa nie wyklucza kolejnego zamkni\u0119cia naczynia. Dlatego zar\u00f3wno udar, jak i TIA nale\u017cy potraktowa\u0107 jako stan wymagaj\u0105cy pilnej reakcji.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--tip has-vivid-green-cyan-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u2705 Note the time when symptoms began:<\/strong> Podaj ratownikom dok\u0142adny czas wyst\u0105pienia objaw\u00f3w lub moment, gdy chory by\u0142 ostatnio bez objaw\u00f3w. To kluczowe dla kwalifikacji do leczenia.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-robi-przy-pierwszych-objawach-udaru-krok-po-kroku\">Co robi\u0107 przy pierwszych objawach udaru krok po kroku<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli podejrzewasz udar, liczy si\u0119 prosty i szybki schemat dzia\u0142ania. Tu nie ma miejsca na obserwacj\u0119 do rana, konsultacje z rodzin\u0105 czy szukanie domowych sposob\u00f3w. <strong>Szybko\u015b\u0107 reakcji bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na szans\u0119 leczenia<\/strong>, zw\u0142aszcza gdy w gr\u0119 wchodzi tromboliza.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-zachowa-si-w-pierwszych-minutach\">Jak zachowa\u0107 si\u0119 w pierwszych minutach<\/h3>\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Natychmiast zadzwo\u0144 pod 112 lub 999.<\/strong> Nie organizuj samodzielnego transportu, je\u015bli istnieje ryzyko pogorszenia stanu.<\/li><li><strong>Zanotuj godzin\u0119 pocz\u0105tku objaw\u00f3w<\/strong> albo moment, kiedy chory by\u0142 ostatnio widziany bez objaw\u00f3w.<\/li><li><strong>Zapewnij bezpiecze\u0144stwo<\/strong> \u2014 posad\u017a lub po\u0142\u00f3\u017c chorego w stabilnej pozycji, nie pozwalaj chodzi\u0107 bez potrzeby.<\/li><li><strong>Obserwuj stan<\/strong> \u2014 zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, czy objawy si\u0119 pog\u0142\u0119biaj\u0105, czy pojawia si\u0119 senno\u015b\u0107, wymioty lub zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci.<\/li><\/ol>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi objawy zacz\u0119\u0142y si\u0119 podczas snu i nie znasz dok\u0142adnej godziny, podaj moment, w kt\u00f3rym chory by\u0142 <strong>recently asymptomatic<\/strong>. To wa\u017cna informacja dla lekarzy, bo od niej zale\u017cy dalsza kwalifikacja do procedur leczenia.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-informacje-przekaza-dyspozytorowi\">Jakie informacje przekaza\u0107 dyspozytorowi<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas rozmowy warto poda\u0107 konkrety, a nie og\u00f3ln\u0105 ocen\u0119. Powiedz, \u017ce podejrzewasz udar i opisz objawy: na przyk\u0142ad \u201eod 15 minut ma opadni\u0119ty lewy k\u0105cik ust, nie mo\u017ce podnie\u015b\u0107 lewej r\u0119ki i m\u00f3wi niewyra\u017anie\u201d. Dodaj wiek chorego, dok\u0142adny adres, numer telefonu kontaktowego oraz informacj\u0119, czy pacjent jest przytomny.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli osoba przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, choruje na cukrzyc\u0119, mia\u0142a wcze\u015bniej udar lub nagle straci\u0142a przytomno\u015b\u0107, r\u00f3wnie\u017c warto to zg\u0142osi\u0107. Dyspozytor mo\u017ce zada\u0107 kilka dodatkowych pyta\u0144 i pokierowa\u0107 dalszym post\u0119powaniem do czasu przyjazdu zespo\u0142u ratownictwa.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czego-nie-robi-przed-przyjazdem-karetki\">What Not to Do Before the Ambulance Arrives<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119stszy b\u0142\u0105d to podawanie <strong>jedzenia, picia albo lek\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119<\/strong>. Osoba z udarem mo\u017ce mie\u0107 zaburzenia po\u0142ykania, nawet je\u015bli wydaje si\u0119 przytomna. To zwi\u0119ksza ryzyko zach\u0142y\u015bni\u0119cia. Nie podawaj te\u017c aspiryny, lek\u00f3w na ci\u015bnienie, \u015brodk\u00f3w uspokajaj\u0105cych ani \u017cadnych preparat\u00f3w \u201ena kr\u0105\u017cenie\u201d, je\u015bli nie zaleci\u0142 tego lekarz prowadz\u0105cy w konkretnej sytuacji.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017c choremu chodzi\u0107, \u0107wiczy\u0107 r\u0119ki, bra\u0107 prysznica ani \u201erozrusza\u0107 si\u0119\u201d. Nie jed\u017a do szpitala po kilku godzinach w\u0142asnym autem tylko dlatego, \u017ce objawy nieco zel\u017ca\u0142y. Je\u015bli chcesz wiedzie\u0107, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong> i zareagowa\u0107 prawid\u0142owo, zapami\u0119taj prost\u0105 zasad\u0119: <strong>telefon po pomoc od razu, bez zwlekania<\/strong>.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--info has-pale-cyan-blue-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\ud83d\udca1 Oddzia\u0142 udarowy poprawia szanse:<\/strong> W 2022 r. ponad 94% pacjent\u00f3w z udarem niedokrwiennym trafi\u0142o na oddzia\u0142y udarowe. Taka opieka przyspiesza diagnostyk\u0119, leczenie i start rehabilitacji.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"leczenie-udaru-niedokrwiennego-w-szpitalu-tromboliza-trombektomia-oddzia-udarowy\">Leczenie udaru niedokrwiennego w szpitalu: tromboliza, trombektomia, oddzia\u0142 udarowy<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przyje\u017adzie do szpitala kluczowe jest szybkie potwierdzenie rodzaju udaru i wdro\u017cenie w\u0142a\u015bciwego leczenia. Nie ka\u017cdy pacjent kwalifikuje si\u0119 do ka\u017cdej metody, ale w praktyce o szansach decyduje przede wszystkim czas. Im wcze\u015bniej chory trafi do diagnostyki obrazowej i zespo\u0142u neurologicznego, tym wi\u0119ksza mo\u017cliwo\u015b\u0107 ograniczenia uszkodzenia m\u00f3zgu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"na-czym-polega-tromboliza-i-kiedy-mona-j-zastosowa\">Na czym polega tromboliza i kiedy mo\u017cna j\u0105 zastosowa\u0107<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Thrombolysis<\/strong> to leczenie polegaj\u0105ce na podaniu leku rozpuszczaj\u0105cego skrzeplin\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 naczynie. W udarze niedokrwiennym najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o zastosowaniu alteplazy. Kluczowe ograniczenie jest bardzo konkretne: terapi\u0119 trzeba wdro\u017cy\u0107 <strong>maksymalnie do 4,5 godziny od wyst\u0105pienia objaw\u00f3w<\/strong>. W\u0142a\u015bnie dlatego tak wa\u017cne jest ustalenie dok\u0142adnej godziny pocz\u0105tku incydentu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To okno czasowe nie oznacza, \u017ce mo\u017cna spokojnie czeka\u0107 cztery godziny. W praktyce pacjent musi jeszcze zosta\u0107 przetransportowany, zbadany, mie\u0107 wykonane badania obrazowe i przej\u015b\u0107 kwalifikacj\u0119. Ka\u017cde op\u00f3\u017anienie zmniejsza szans\u0119 na podanie leku we w\u0142a\u015bciwym czasie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kiedy-wykonuje-si-trombektomi-mechaniczn\">Kiedy wykonuje si\u0119 trombektomi\u0119 mechaniczn\u0105<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Trombektomia mechaniczna<\/strong> to zabieg wewn\u0105trznaczyniowy, podczas kt\u00f3rego lekarz usuwa skrzeplin\u0119 z zamkni\u0119tego naczynia za pomoc\u0105 specjalistycznego sprz\u0119tu. Nie jest to metoda dla ka\u017cdego chorego, ale u wybranych pacjent\u00f3w mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 rokowanie. W 2022 roku wykonywano j\u0105 w <strong>4,4% przypadk\u00f3w udaru niedokrwiennego<\/strong> w Polsce.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dost\u0119p do tej procedury jest rozwijany systemowo. Obowi\u0105zuje wym\u00f3g zapewnienia dost\u0119pno\u015bci ca\u0142odobowej we wszystkich wojew\u00f3dztwach oraz prowadzenia zabieg\u00f3w przez odpowiednio do\u015bwiadczon\u0105 kadr\u0119. Dla pacjenta oznacza to jedno: nawet je\u015bli nie wiesz, czy chory kwalifikuje si\u0119 do trombektomii, musisz dzia\u0142a\u0107 szybko, bo decyzj\u0119 podejmuje szpital po ocenie bada\u0144 i stanu neurologicznego.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-oddzia-udarowy-ma-znaczenie-dla-rokowania\">Dlaczego oddzia\u0142 udarowy ma znaczenie dla rokowania<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 2022 roku <strong>ponad 94% chorych<\/strong> z udarem niedokrwiennym by\u0142o hospitalizowanych na oddzia\u0142ach udarowych. To wa\u017cne, bo taki oddzia\u0142 nie oznacza tylko \u0142\u00f3\u017cka na neurologii. To zorganizowany model opieki: szybka diagnostyka, monitorowanie stanu pacjenta, kwalifikacja do leczenia, profilaktyka powik\u0142a\u0144 i wcze\u015bniejszy start rehabilitacji.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rokowanie po udarze zale\u017cy nie tylko od samego zamkni\u0119cia naczynia, ale tak\u017ce od jako\u015bci pierwszych godzin opieki. Im sprawniej dzia\u0142a ca\u0142y \u0142a\u0144cuch: rozpoznanie objaw\u00f3w, wezwanie pomocy, transport, diagnostyka i leczenie, tym wi\u0119ksza szansa na ograniczenie trwa\u0142ego deficytu neurologicznego.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"czynniki-ryzyka-udaru-niedokrwiennego-i-profilaktyka-nawrotu\">Czynniki ryzyka udaru niedokrwiennego i profilaktyka nawrotu<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 udar pojawia si\u0119 nagle, zwykle nie bierze si\u0119 znik\u0105d. Najcz\u0119\u015bciej jest efektem d\u0142ugo narastaj\u0105cych problem\u00f3w naczyniowych i metabolicznych. Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce wiele czynnik\u00f3w ryzyka mo\u017cna modyfikowa\u0107. To wa\u017cne zar\u00f3wno wtedy, gdy chcesz zmniejszy\u0107 ryzyko pierwszego incydentu, jak i po to, by ograniczy\u0107 szans\u0119 nawrotu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"najwaniejsze-czynniki-ryzyka-ktre-mona-modyfikowa\">Najwa\u017cniejsze czynniki ryzyka, kt\u00f3re mo\u017cna modyfikowa\u0107<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong> to najwa\u017cniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka udaru niedokrwiennego. Zbyt wysokie ci\u015bnienie przez lata uszkadza \u015bciany naczy\u0144, przyspiesza mia\u017cd\u017cyc\u0119 i zwi\u0119ksza ryzyko zamkni\u0119cia przep\u0142ywu do m\u00f3zgu. Je\u015bli masz rozpoznane nadci\u015bnienie, regularne leczenie i pomiary s\u0105 podstaw\u0105 profilaktyki.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du\u017ce znaczenie ma tak\u017ce <strong>high cholesterol<\/strong>, szczeg\u00f3lnie podwy\u017cszony poziom frakcji LDL, czyli tak zwanego z\u0142ego cholesterolu. Do tego dochodzi <strong>smoking cigarettes<\/strong>, kt\u00f3re nasila stan zapalny i uszkadza naczynia, oraz <strong>cukrzyca i podwy\u017cszona glikemia<\/strong>, kt\u00f3re pogarszaj\u0105 kondycj\u0119 uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejne elementy to <strong>oty\u0142o\u015b\u0107, brak aktywno\u015bci fizycznej i dieta wysokosodowa<\/strong>. Nadmiar soli sprzyja wzrostowi ci\u015bnienia, a ma\u0142a ilo\u015b\u0107 ruchu pogarsza kontrol\u0119 masy cia\u0142a, cukru i lipid\u00f3w. W praktyce profilaktyka cz\u0119sto opiera si\u0119 na kilku prostych filarach: regularnym ruchu, redukcji masy cia\u0142a, rzuceniu palenia, kontroli ci\u015bnienia i bada\u0144 laboratoryjnych.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Czynnik ryzyka<\/th><th>Dlaczego jest gro\u017any<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/td><td>Uszkadza naczynia i zwi\u0119ksza ryzyko zamkni\u0119cia przep\u0142ywu w m\u00f3zgu<\/td><\/tr><tr><td>Wysoki cholesterol<\/td><td>Przyspiesza mia\u017cd\u017cyc\u0119 i zw\u0119\u017cenie t\u0119tnic<\/td><\/tr><tr><td>Palenie papieros\u00f3w<\/td><td>Nasila uszkodzenie \u015br\u00f3db\u0142onka i stan zapalny<\/td><\/tr><tr><td>Cukrzyca, wysoki cukier<\/td><td>Pogarsza stan naczy\u0144 i zwi\u0119ksza ryzyko powik\u0142a\u0144 naczyniowych<\/td><\/tr><tr><td>Oty\u0142o\u015b\u0107 i brak ruchu<\/td><td>Sprzyjaj\u0105 nadci\u015bnieniu, insulinooporno\u015bci i zaburzeniom lipidowym<\/td><\/tr><tr><td>Dieta wysokosodowa<\/td><td>Podnosi ci\u015bnienie t\u0119tnicze i utrudnia jego kontrol\u0119<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-zmniejszy-ryzyko-kolejnego-udaru\">Jak zmniejszy\u0107 ryzyko kolejnego udaru<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po pierwszym incydencie temat si\u0119 nie ko\u0144czy. <strong>Ryzyko nawrotu udaru wynosi oko\u0142o 10-12% w pierwszym roku, a p\u00f3\u017aniej 5-8% rocznie<\/strong>. To bardzo du\u017co, dlatego profilaktyka wt\u00f3rna wymaga systematyczno\u015bci. Nie chodzi o jednorazow\u0105 zmian\u0119 na tydzie\u0144, ale o trwa\u0142e uporz\u0105dkowanie leczenia i stylu \u017cycia.<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>regularnie kontroluj ci\u015bnienie t\u0119tnicze i przyjmuj leki zgodnie z zaleceniem,<\/li><li>sprawdzaj poziom glukozy i wyr\u00f3wnuj cukrzyc\u0119,<\/li><li>kontroluj profil lipidowy i realizuj leczenie obni\u017caj\u0105ce cholesterol,<\/li><li>ca\u0142kowicie zrezygnuj z palenia,<\/li><li>wprowad\u017a regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 dopasowan\u0105 do mo\u017cliwo\u015bci,<\/li><li>ogranicz s\u00f3l, \u017cywno\u015b\u0107 wysoko przetworzon\u0105 i nadmiar kalorii,<\/li><li>chod\u017a na kontrole neurologiczne i internistyczne lub kardiologiczne, je\u015bli s\u0105 zalecone.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie tu wida\u0107, \u017ce wiedza o tym, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, to tylko pierwszy krok. Drugi to ograniczenie ryzyka, aby do takiej sytuacji w og\u00f3le nie dosz\u0142o lub \u017ceby nie powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 po raz kolejny.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"rokowanie-rehabilitacja-i-ycie-po-udarze\">Rokowanie, rehabilitacja i \u017cycie po udarze<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rokowanie po udarze niedokrwiennym jest bardzo zr\u00f3\u017cnicowane. Jedna osoba wraca do du\u017cej samodzielno\u015bci po kilku tygodniach, a inna wymaga d\u0142ugotrwa\u0142ej opieki. O wyniku decyduje kilka element\u00f3w jednocze\u015bnie: <strong>rozleg\u0142o\u015b\u0107 uszkodzenia m\u00f3zgu, czas dotarcia do leczenia, dost\u0119pno\u015b\u0107 odpowiedniej terapii i tempo rozpocz\u0119cia rehabilitacji<\/strong>.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"od-czego-zaley-powrt-do-sprawnoci\">Od czego zale\u017cy powr\u00f3t do sprawno\u015bci<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaczenie ma to, jaka cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu zosta\u0142a uszkodzona i jak d\u0142ugo trwa\u0142o niedokrwienie. Je\u015bli leczenie wdro\u017cono szybko, a obszar uszkodzenia by\u0142 mniejszy, szansa na odzyskanie funkcji ro\u015bnie. Du\u017cy wp\u0142yw ma te\u017c wiek biologiczny pacjenta, choroby wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce, wcze\u015bniejsza sprawno\u015b\u0107 oraz wsparcie po wypisie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce udar pozostaje powa\u017cnym zagro\u017ceniem. W Polsce \u015bmiertelno\u015b\u0107 w ci\u0105gu 90 dni od przyj\u0119cia do szpitala dla udar\u00f3w m\u00f3zgu wynosi oko\u0142o <strong>21-22%<\/strong>, a w udarze niedokrwiennym \u015bmiertelno\u015b\u0107 wczesna to oko\u0142o <strong>15%<\/strong>, cho\u0107 zale\u017cy od ci\u0119\u017cko\u015bci przypadku i dost\u0119pno\u015bci leczenia. To pokazuje, jak du\u017ce znaczenie ma szybka reakcja \u015bwiadka ju\u017c na etapie pierwszych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-rehabilitacja-powinna-zacz-si-jak-najwczeniej\">Dlaczego rehabilitacja powinna zacz\u0105\u0107 si\u0119 jak najwcze\u015bniej<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rehabilitacja poudarowa<\/strong> nie jest dodatkiem, tylko cz\u0119\u015bci\u0105 leczenia. Im wcze\u015bniej zacznie si\u0119 bezpieczn\u0105 pionizacj\u0119, \u0107wiczenia i terapi\u0119 funkcji zaburzonych przez udar, tym wi\u0119ksza szansa na odzyskanie samodzielno\u015bci. Dotyczy to nie tylko chodzenia czy si\u0142y r\u0119ki, ale r\u00f3wnie\u017c mowy, po\u0142ykania, koncentracji i codziennego funkcjonowania.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skala problemu ma te\u017c wymiar spo\u0142eczny i ekonomiczny. Udar niedokrwienny odpowiada\u0142 w Polsce za oko\u0142o <strong>4,2% obci\u0105\u017cenia zdrowotnego DALY<\/strong>, and <strong>koszty hospitalizacji w latach 2018-2022 przekroczy\u0142y 4 mld z\u0142<\/strong>. To nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie statystyki systemowe. Za ka\u017cd\u0105 liczb\u0105 stoi pacjent, rodzina, czas wy\u0142\u0105czony z pracy i cz\u0119sto wielomiesi\u0119czna walka o odzyskanie sprawno\u015bci.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego najwa\u017cniejszy praktyczny wniosek jest prosty: je\u015bli wiesz, <strong>jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny<\/strong>, mo\u017cesz realnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na dalsze rokowanie. Szybka decyzja o wezwaniu pomocy nie zast\u0105pi leczenia szpitalnego, ale bardzo cz\u0119sto otwiera do niego drog\u0119 w odpowiednim czasie.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar niedokrwienny wymaga szybkiego rozpoznania i jeszcze szybszej reakcji. Je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 nag\u0142e zaburzenia mowy, asymetria twarzy, os\u0142abienie ko\u0144czyny albo problemy z widzeniem czy r\u00f3wnowag\u0105, nie czekaj na popraw\u0119. Natychmiastowe wezwanie pomocy daje najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 na skuteczne leczenie i lepsze rokowanie.<\/p> <p class=\"wp-block-paragraph\">If you want to learn more click here: <a href=\"https:\/\/anev.com.pl\/en\/\">https:\/\/anev.com.pl\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czego si\u0119 dowiesz? Co to jest udar niedokrwienny i jak cz\u0119sto wyst\u0119puje w Polsce? Udar niedokrwienny to nag\u0142e zatrzymanie dop\u0142ywu krwi&#8230;<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"acf":[],"meta_title":"Jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny? Objawy i reakcja","meta_description":"Sprawd\u017a, jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny, jakie s\u0105 objawy alarmowe i co zrobi\u0107 od razu. Poznaj kluczowe zasady szybkiej reakcji.","meta_keyword":"jak rozpozna\u0107 udar niedokrwienny","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br />
<b>Fatal error</b>:  Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34
Stack trace:
#0 /home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents()
#1 [internal function]: wfWAFStorageFile-&gt;saveConfig()
#2 {main}
  thrown in <b>/home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />
