{"id":4065,"date":"2024-07-07T08:00:00","date_gmt":"2024-07-07T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/anev.com.pl\/jak-rozpoznac-niealkoholowa-stluszczeniowa-chorobe-watroby-i-jakie-badania-sa-stosowane\/"},"modified":"2024-07-07T08:00:00","modified_gmt":"2024-07-07T06:00:00","slug":"jak-rozpoznac-niealkoholowa-stluszczeniowa-chorobe-watroby-i-jakie-badania-sa-stosowane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/jak-rozpoznac-niealkoholowa-stluszczeniowa-chorobe-watroby-i-jakie-badania-sa-stosowane\/","title":{"rendered":"Jak rozpozna\u0107 niealkoholow\u0105 st\u0142uszczeniow\u0105 chorob\u0119 w\u0105troby i jakie badania s\u0105 stosowane"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-group section-tldr\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"section-title wp-block-paragraph\">What will you learn?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Co oznacza rozpoznanie MASLD i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od dawnego NAFLD oraz od MASH?<\/strong><p><strong>MASLD<\/strong> to nowa nazwa st\u0142uszczeniowej choroby w\u0105troby zwi\u0105zanej z zaburzeniami metabolicznymi, kt\u00f3ra zast\u0105pi\u0142a termin NAFLD. <strong>MASH<\/strong> oznacza bardziej zaawansowan\u0105, zapaln\u0105 posta\u0107 choroby, w kt\u00f3rej obok st\u0142uszczenia pojawia si\u0119 uszkodzenie kom\u00f3rek w\u0105troby i wi\u0119ksze ryzyko w\u0142\u00f3knienia oraz marsko\u015bci.<\/p><\/li><li><strong>Kiedy podejrzewa si\u0119 MASLD i kto nale\u017cy do grupy ryzyka tej choroby w\u0105troby?<\/strong><p>MASLD podejrzewa si\u0119 przede wszystkim u os\u00f3b z nadwag\u0105, oty\u0142o\u015bci\u0105 brzuszn\u0105, insulinooporno\u015bci\u0105, cukrzyc\u0105 typu 2, nadci\u015bnieniem, dyslipidemi\u0105 lub zespo\u0142em metabolicznym. Choroba cz\u0119sto przez d\u0142ugi czas nie daje wyra\u017anych objaw\u00f3w, dlatego do diagnostyki sk\u0142aniaj\u0105 zwykle czynniki ryzyka, przypadkowe stwierdzenie st\u0142uszczenia albo nieprawid\u0142owe wyniki bada\u0144.<\/p><\/li><li><strong>Jakie kryteria trzeba spe\u0142ni\u0107, aby rozpozna\u0107 MASLD?<\/strong><p>Rozpoznanie MASLD wymaga potwierdzenia st\u0142uszczenia w\u0105troby, obecno\u015bci co najmniej jednego czynnika metabolicznego oraz wykluczenia szkodliwego spo\u017cycia alkoholu jako g\u0142\u00f3wnej przyczyny zmian. W praktyce lekarz \u0142\u0105czy dane z wywiadu, bada\u0144 laboratoryjnych i obrazowych, bo samo pojedyncze badanie nie wystarcza do pewnego rozpoznania.<\/p><\/li><li><strong>Jak wygl\u0105da dwustopniowa diagnostyka MASLD przed rozwa\u017ceniem biopsji w\u0105troby?<\/strong><p>Diagnostyka MASLD zwykle zaczyna si\u0119 od wywiadu, oceny czynnik\u00f3w metabolicznych i bada\u0144 krwi, a potem przechodzi do dok\u0142adniejszego obrazowania u os\u00f3b z po\u015brednim lub wy\u017cszym ryzykiem w\u0142\u00f3knienia. Biopsj\u0119 rozwa\u017ca si\u0119 dopiero wtedy, gdy wyniki pozostaj\u0105 niejednoznaczne, s\u0105 sprzeczne albo trzeba potwierdzi\u0107 aktywne <strong>MASH<\/strong> i dok\u0142adnie oceni\u0107 stopie\u0144 uszkodzenia w\u0105troby.<\/p><\/li><\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"lead wp-block-paragraph\">Sprawd\u017a, jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby i od czego zwykle zaczyna si\u0119 diagnostyka. Wyja\u015bniamy, kto jest w grupie ryzyka, jakie badania krwi i obrazowe maj\u0105 znaczenie oraz kiedy ocenia si\u0119 w\u0142\u00f3knienie.<\/p>\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p><strong>What do you find in the article?<\/strong><\/p><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#masld-zamiast-nafld-co-dzi-oznacza-rozpoznanie\">MASLD zamiast NAFLD: co dzi\u015b oznacza rozpoznanie<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#kto-jest-w-grupie-ryzyka-i-kiedy-warto-si-zbada\">Kto jest w grupie ryzyka i kiedy warto si\u0119 zbada\u0107<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jakie-badania-krwi-wykonuje-si-na-pocztku-diagnostyki\">Jakie badania krwi wykonuje si\u0119 na pocz\u0105tku diagnostyki<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#fib-4-elf-i-inne-testy-nieinwazyjne-jak-ocenia-si-ryzyko-wknienia\">FIB-4, ELF i inne testy nieinwazyjne: jak ocenia si\u0119 ryzyko w\u0142\u00f3knienia<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#usg-i-elastografia-ktre-badanie-pokazuje-stuszczenie-a-ktre-wknienie\">USG i elastografia: kt\u00f3re badanie pokazuje st\u0142uszczenie, a kt\u00f3re w\u0142\u00f3knienie<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#dwustopniowy-algorytm-rozpoznania-i-moment-w-ktrym-rozwaa-si-biopsj\">Dwustopniowy algorytm rozpoznania i moment, w kt\u00f3rym rozwa\u017ca si\u0119 biopsj\u0119<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"masld-zamiast-nafld-co-dzi-oznacza-rozpoznanie\">MASLD zamiast NAFLD: co dzi\u015b oznacza rozpoznanie<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">If you want to understand, <strong>jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby<\/strong>, zacznij od nazewnictwa. Termin NAFLD, u\u017cywany przez lata, zosta\u0142 zast\u0105piony okre\u015bleniem <strong>MASLD<\/strong>. To skr\u00f3t od metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease, czyli st\u0142uszczeniowej choroby w\u0105troby zwi\u0105zanej z zaburzeniami metabolicznymi. Zmiana nie jest kosmetyczna. Nowa nazwa lepiej pokazuje, \u017ce problem zwykle rozwija si\u0119 na tle oty\u0142o\u015bci, insulinooporno\u015bci, cukrzycy typu 2, nadci\u015bnienia czy zaburze\u0144 lipidowych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skala zjawiska jest du\u017ca. Szacuje si\u0119, \u017ce <strong>MASLD dotyczy oko\u0142o 20\u201330% doros\u0142ych<\/strong> w krajach wysoko rozwini\u0119tych. To oznacza, \u017ce choroba nie jest rzadkim rozpoznaniem z gabinetu hepatologa, ale cz\u0119stym problemem populacyjnym. U cz\u0119\u015bci grup ryzyka, na przyk\u0142ad u os\u00f3b \u017cyj\u0105cych z HIV, odsetek mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 35%.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czym-rni-si-masld-od-mash\">Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 MASLD od MASH<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cde st\u0142uszczenie w\u0105troby oznacza ten sam etap choroby. <strong>MASLD<\/strong> m\u00f3wi o obecno\u015bci t\u0142uszczu w kom\u00f3rkach w\u0105troby w kontek\u015bcie zaburze\u0144 metabolicznych. <strong>MASH<\/strong> to posta\u0107 bardziej zaawansowana, w kt\u00f3rej opr\u00f3cz st\u0142uszczenia pojawia si\u0119 tak\u017ce stan zapalny i uszkodzenie kom\u00f3rek w\u0105troby. W praktyce to wa\u017cna r\u00f3\u017cnica, bo MASH wi\u0105\u017ce si\u0119 z wi\u0119kszym ryzykiem w\u0142\u00f3knienia, marsko\u015bci i powik\u0142a\u0144 w\u0105trobowych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpro\u015bciej: MASLD to szeroka kategoria choroby, a MASH to jej aktywna, zapalna posta\u0107. Dlatego samo stwierdzenie st\u0142uszczenia w USG nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy masz \u0142agodniejszy etap, czy chorob\u0119 bardziej agresywn\u0105. W\u0142a\u015bnie z tego powodu diagnostyka nie ko\u0144czy si\u0119 zwykle na jednym badaniu obrazowym.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-kryteria-trzeba-speni-by-mwi-o-chorobie\">Jakie kryteria trzeba spe\u0142ni\u0107, by m\u00f3wi\u0107 o chorobie<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpoznanie MASLD opiera si\u0119 na trzech filarach. Po pierwsze, trzeba <strong>potwierdzi\u0107 st\u0142uszczenie w\u0105troby<\/strong> w badaniu obrazowym albo w biopsji. Po drugie, musi wyst\u0119powa\u0107 <strong>co najmniej jeden czynnik metaboliczny<\/strong>, taki jak nadwaga, oty\u0142o\u015b\u0107, cukrzyca typu 2, stan przedcukrzycowy, nadci\u015bnienie lub dyslipidemia. Po trzecie, nale\u017cy <strong>wykluczy\u0107 szkodliwe spo\u017cycie alkoholu<\/strong> jako g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 zmian w w\u0105trobie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce lekarz nie patrzy wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie na sam obraz USG. Je\u015bli masz st\u0142uszczenie, ale jednocze\u015bnie obecne s\u0105 zaburzenia metaboliczne, rozpoznanie idzie w kierunku MASLD. Je\u015bli dodatkowo wyniki sugeruj\u0105 stan zapalny lub w\u0142\u00f3knienie, diagnostyka zmierza do oceny, czy nie dosz\u0142o ju\u017c do MASH.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To wa\u017cne tak\u017ce dlatego, \u017ce odpowied\u017a na pytanie, <strong>jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby<\/strong>, nie brzmi: \u201ezrobi\u0107 samo ALT\u201d albo \u201ewystarczy USG\u201d. Prawid\u0142owe rozpoznanie wymaga po\u0142\u0105czenia danych z wywiadu, bada\u0144 laboratoryjnych i bada\u0144 obrazowych.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--info has-pale-cyan-blue-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\ud83d\udca1 MASLD jest bardzo cz\u0119ste:<\/strong> Choroba dotyczy ok. 20\u201330% doros\u0142ych w krajach wysoko rozwini\u0119tych. U os\u00f3b z HIV cz\u0119sto\u015b\u0107 mo\u017ce si\u0119ga\u0107 35%.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"kto-jest-w-grupie-ryzyka-i-kiedy-warto-si-zbada\">Kto jest w grupie ryzyka i kiedy warto si\u0119 zbada\u0107<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U wielu os\u00f3b choroba rozwija si\u0119 bez wyra\u017anych objaw\u00f3w, dlatego badania wykonuje si\u0119 cz\u0119sto dopiero przy okazji innych problem\u00f3w zdrowotnych. Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, <strong>jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby<\/strong> odpowiednio wcze\u015bnie, najpierw oce\u0144 swoje czynniki ryzyka. To one najcz\u0119\u015bciej decyduj\u0105, czy warto pog\u0142\u0119bi\u0107 diagnostyk\u0119 jeszcze przed pojawieniem si\u0119 dolegliwo\u015bci.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"najwaniejsze-czynniki-ryzyka\">Najwa\u017cniejsze czynniki ryzyka<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najsilniej z MASLD wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 zaburzenia metaboliczne. W praktyce do grupy ryzyka nale\u017cysz szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy masz:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>oty\u0142o\u015b\u0107 lub nadwag\u0119<\/strong>, zw\u0142aszcza oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszn\u0105,<\/li><li><strong>insulinooporno\u015b\u0107<\/strong> albo stan przedcukrzycowy,<\/li><li><strong>type 2 diabetes<\/strong>,<\/li><li><strong>hypertension<\/strong>,<\/li><li><strong>dyslipidemi\u0119<\/strong>, czyli zbyt wysoki cholesterol LDL, triglicerydy lub zbyt niskie HDL,<\/li><li><strong>zesp\u00f3\u0142 metaboliczny<\/strong>, czyli wsp\u00f3\u0142wyst\u0119powanie kilku z powy\u017cszych zaburze\u0144.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiek tak\u017ce zwi\u0119ksza ryzyko, podobnie jak szybki przyrost masy cia\u0142a. Trzeba jednak podkre\u015bli\u0107 jedn\u0105 rzecz: <strong>MASLD mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b szczup\u0142ych<\/strong>. Je\u017celi masa cia\u0142a jest prawid\u0142owa, ale wyst\u0119puje insulinooporno\u015b\u0107, nieprawid\u0142owy lipidogram albo cukrzyca typu 2, choroba nadal jest mo\u017cliwa.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"objawy-ktre-mog-si-pojawi\">Objawy, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">We wczesnych stadiach MASLD bardzo cz\u0119sto <strong>nie daje \u017cadnych objaw\u00f3w<\/strong>. To jeden z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych bywa wykrywana przypadkowo. Czasem pojawia si\u0119 jedynie przewlek\u0142e zm\u0119czenie, uczucie pe\u0142no\u015bci lub dyskomfort po prawej stronie pod \u017cebrami. S\u0105 to jednak objawy ma\u0142o swoiste, czyli takie, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 wiele innych przyczyn.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Typowy scenariusz wygl\u0105da tak: wykonujesz badania okresowe i wychodzi podwy\u017cszone ALT albo AST, robisz USG z innego powodu i lekarz opisuje st\u0142uszczenie w\u0105troby, albo masz kilka czynnik\u00f3w metabolicznych i lekarz rodzinny kieruje Ci\u0119 do dalszej oceny. To w\u0142a\u015bnie dlatego sama obserwacja objaw\u00f3w nie wystarcza. W tej chorobie du\u017co wa\u017cniejsze s\u0105 badania ni\u017c samopoczucie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"sygnay-alarmowe-wymagajce-szybszej-diagnostyki\">Sygna\u0142y alarmowe wymagaj\u0105ce szybszej diagnostyki<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 sytuacje, w kt\u00f3rych nie warto odk\u0142ada\u0107 diagnostyki. Szybszej oceny wymagaj\u0105 przede wszystkim:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>wyra\u017anie podwy\u017cszone AST lub ALT<\/strong>, zw\u0142aszcza utrzymuj\u0105ce si\u0119 w kolejnych badaniach,<\/li><li><strong>rozpoznana cukrzyca typu 2<\/strong> wraz ze st\u0142uszczeniem w\u0105troby w USG,<\/li><li><strong>znaczna oty\u0142o\u015b\u0107<\/strong> lub szybki wzrost masy cia\u0142a,<\/li><li><strong>niejasny obraz kliniczny<\/strong>, kiedy trzeba wykluczy\u0107 inne choroby w\u0105troby,<\/li><li><strong>objawy zaawansowanej choroby w\u0105troby<\/strong>, takie jak obrz\u0119ki, wodobrzusze, \u017c\u00f3\u0142taczka czy \u0142atwe siniaczenie.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli masz kilka czynnik\u00f3w metabolicznych jednocze\u015bnie, nawet bez dolegliwo\u015bci, warto porozmawia\u0107 z lekarzem o podstawowej diagnostyce. W\u0142a\u015bnie wtedy naj\u0142atwiej wykry\u0107 problem na etapie, gdy nie dosz\u0142o jeszcze do zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-badania-krwi-wykonuje-si-na-pocztku-diagnostyki\">Jakie badania krwi wykonuje si\u0119 na pocz\u0105tku diagnostyki<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tek diagnostyki zwykle obejmuje <strong>pakiet bada\u0144 laboratoryjnych<\/strong>, a nie jeden parametr. To wa\u017cne, bo w MASLD pojedynczy wynik bardzo rzadko daje pe\u0142ny obraz. Je\u015bli chcesz wiedzie\u0107, <strong>jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby<\/strong>, pierwszym krokiem s\u0105 w\u0142a\u015bnie badania krwi po\u0142\u0105czone z ocen\u0105 ryzyka metabolicznego.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej lekarz zleca:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>ALT i AST<\/strong>,<\/li><li><strong>pe\u0142ny panel w\u0105trobowy<\/strong>, zwykle tak\u017ce ALP, GGTP, bilirubin\u0119 i albumin\u0119,<\/li><li><strong>lipidogram<\/strong>,<\/li><li><strong>glukoz\u0119 na czczo<\/strong>,<\/li><li><strong>HbA1c<\/strong>, czyli \u015bredni poziom glukozy z ostatnich oko\u0142o 3 miesi\u0119cy,<\/li><li><strong>morfologi\u0119 z liczb\u0105 p\u0142ytek krwi<\/strong>,<\/li><li><strong>kreatynin\u0119<\/strong>,<\/li><li><strong>badania przesiewowe w kierunku WZW<\/strong>, by wykluczy\u0107 wirusowe t\u0142o zmian w w\u0105trobie.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taki zestaw ma dwa cele. Po pierwsze, pomaga wykry\u0107 uszkodzenie w\u0105troby lub zaburzenia metaboliczne. Po drugie, dostarcza danych potrzebnych do obliczenia wska\u017anik\u00f3w ryzyka w\u0142\u00f3knienia, zw\u0142aszcza FIB-4.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-prawidowe-alt-nie-daje-pewnoci\">Dlaczego prawid\u0142owe ALT nie daje pewno\u015bci<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jeden z najcz\u0119stszych b\u0142\u0119d\u00f3w interpretacyjnych. <strong>Prawid\u0142owe ALT i AST nie wykluczaj\u0105 MASLD<\/strong>. U cz\u0119\u015bci os\u00f3b enzymy w\u0105trobowe mieszcz\u0105 si\u0119 w zakresie referencyjnym, mimo \u017ce w w\u0105trobie ju\u017c toczy si\u0119 proces w\u0142\u00f3knienia. Innymi s\u0142owy, mo\u017cesz mie\u0107 powa\u017cniejszy problem, ni\u017c sugeruje \u201e\u0142adny\u201d wynik pr\u00f3b w\u0105trobowych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dodatkowo laboratoria cz\u0119sto podaj\u0105 szerokie normy, kt\u00f3re nie zawsze dobrze wy\u0142apuj\u0105 wczesne odchylenia. Za warto\u015bci ALT, kt\u00f3re powinny zwi\u0119kszy\u0107 czujno\u015b\u0107, uznaje si\u0119 orientacyjnie oko\u0142o <strong>29\u201333 U\/L u m\u0119\u017cczyzn<\/strong> and <strong>19\u201325 U\/L u kobiet<\/strong>. Je\u015bli wynik jest wy\u017cszy, warto spojrze\u0107 na niego w szerszym kontek\u015bcie metabolicznym, nawet je\u015bli laboratorium oznacza go jeszcze jako prawid\u0142owy.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie dlatego odpowied\u017a na pytanie, jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby, nigdy nie powinna opiera\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na ALT. Enzymy s\u0105 przydatne, ale nie s\u0142u\u017c\u0105 do samodzielnego wykluczania choroby.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakie-wyniki-poza-prbami-wtrobowymi-maj-znaczenie\">Jakie wyniki poza pr\u00f3bami w\u0105trobowymi maj\u0105 znaczenie<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W diagnostyce du\u017ce znaczenie maj\u0105 parametry, kt\u00f3re na pierwszy rzut oka nie kojarz\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio z w\u0105trob\u0105. <strong>Liczba p\u0142ytek krwi<\/strong> jest wa\u017cna, bo wchodzi do wzoru FIB-4 i mo\u017ce po\u015brednio wskazywa\u0107 na w\u0142\u00f3knienie. <strong>Glukoza i HbA1c<\/strong> pokazuj\u0105, czy wyst\u0119puj\u0105 zaburzenia gospodarki w\u0119glowodanowej. <strong>Lipid Profile<\/strong> pomaga oceni\u0107 t\u0142o metaboliczne. <strong>Kreatynina<\/strong> bywa potrzebna do szerszej oceny stanu zdrowia i planowania dalszych bada\u0144.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce lekarz nie pyta tylko \u201eczy ALT jest podwy\u017cszone\u201d, ale raczej: czy masz st\u0142uszczenie, czy wyst\u0119puj\u0105 czynniki metaboliczne, czy p\u0142ytki s\u0105 prawid\u0142owe, czy wska\u017aniki sugeruj\u0105 w\u0142\u00f3knienie oraz czy trzeba wykluczy\u0107 inne przyczyny uszkodzenia w\u0105troby. Tak w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da sensowna diagnostyka, a nie szukanie jednego \u201emagicznego\u201d parametru.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--warning has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u26a0\ufe0f Norma ALT nie wyklucza choroby:<\/strong> W MASLD ALT i AST bywaj\u0105 prawid\u0142owe nawet przy istotnym w\u0142\u00f3knieniu. Do oceny potrzebne s\u0105 te\u017c wska\u017aniki i badania obrazowe.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"fib-4-elf-i-inne-testy-nieinwazyjne-jak-ocenia-si-ryzyko-wknienia\">FIB-4, ELF i inne testy nieinwazyjne: jak ocenia si\u0119 ryzyko w\u0142\u00f3knienia<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po badaniach podstawowych przychodzi czas na ocen\u0119, czy istnieje ryzyko <strong>zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia<\/strong>. To kluczowy etap, bo samo st\u0142uszczenie nie niesie takiego samego zagro\u017cenia jak st\u0142uszczenie po\u0142\u0105czone z post\u0119puj\u0105cym bliznowaceniem w\u0105troby. W\u0142a\u015bnie tutaj wykorzystuje si\u0119 proste testy nieinwazyjne.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"z-czego-skada-si-wskanik-fib-4\">Z czego sk\u0142ada si\u0119 wska\u017anik FIB-4<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>FIB-4<\/strong> to jeden z najcz\u0119\u015bciej u\u017cywanych wska\u017anik\u00f3w przesiewowych. Oblicza si\u0119 go z czterech danych:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>wieku,<\/li><li>AST,<\/li><li>ALT,<\/li><li>liczby p\u0142ytek krwi.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To narz\u0119dzie nie rozpoznaje MASLD samo w sobie. Jego rola jest inna: <strong>pomaga podzieli\u0107 pacjent\u00f3w na grupy niskiego, po\u015bredniego i wy\u017cszego ryzyka zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia<\/strong>. Dzi\u0119ki temu wiadomo, czy wystarcz\u0105 obserwacja i kontrole, czy potrzebne jest dalsze obrazowanie, najcz\u0119\u015bciej elastografia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce FIB-4 jest ceniony dlatego, \u017ce mo\u017cna go policzy\u0107 z bada\u0144 \u0142atwo dost\u0119pnych w podstawowej opiece zdrowotnej. To dobry pierwszy filtr. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wynik graniczny albo podwy\u017cszony nie jest jeszcze wyrokiem. Oznacza raczej: \u201esprawd\u017amy to dok\u0142adniej\u201d.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W niekt\u00f3rych sytuacjach stosuje si\u0119 te\u017c <strong>NFS<\/strong>, czyli NAFLD Fibrosis Score, albo inne testy pomocnicze. Ich wsp\u00f3lny cel jest podobny: bez biopsji oszacowa\u0107 ryzyko zaawansowanego uszkodzenia w\u0105troby.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-oznacza-wynik-elf\">Co oznacza wynik ELF<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ELF<\/strong>, czyli Enhanced Liver Fibrosis test, to badanie krwi oceniaj\u0105ce markery zwi\u0105zane z przebudow\u0105 tkanki w\u0105trobowej. W odr\u00f3\u017cnieniu od FIB-4 nie bazuje na prostych parametrach rutynowych, lecz na bardziej wyspecjalizowanych markerach w\u0142\u00f3knienia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce wynik <strong>ELF \u2265 9,8<\/strong> mo\u017ce sugerowa\u0107 obecno\u015b\u0107 w\u0142\u00f3knienia i wskazywa\u0107 na potrzeb\u0119 dalszej diagnostyki. Ni\u017csze warto\u015bci zwykle przemawiaj\u0105 za mniejszym prawdopodobie\u0144stwem zaawansowanych zmian, cho\u0107 interpretacja zawsze musi uwzgl\u0119dnia\u0107 ca\u0142y obraz kliniczny.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wynik FIB-4 lub ELF wychodzi niejednoznaczny albo podwy\u017cszony, kolejnym logicznym krokiem nie jest od razu biopsja. Zwykle przechodzi si\u0119 do dok\u0142adniejszych bada\u0144 obrazowych oceniaj\u0105cych sztywno\u015b\u0107 w\u0105troby.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"usg-i-elastografia-ktre-badanie-pokazuje-stuszczenie-a-ktre-wknienie\">USG i elastografia: kt\u00f3re badanie pokazuje st\u0142uszczenie, a kt\u00f3re w\u0142\u00f3knienie<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wielu pacjent\u00f3w wrzuca wszystkie badania obrazowe do jednego worka, ale ich rola jest r\u00f3\u017cna. <strong>USG najcz\u0119\u015bciej pokazuje st\u0142uszczenie<\/strong>, natomiast <strong>elastografia s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do oceny w\u0142\u00f3knienia<\/strong>. Rozr\u00f3\u017cnienie tych funkcji bardzo porz\u0105dkuje diagnostyk\u0119.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"usg-jako-badanie-pierwszego-rzutu\">USG jako badanie pierwszego rzutu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>USG jamy brzusznej<\/strong> to standardowe badanie pierwszego rzutu. Jest szeroko dost\u0119pne, nieinwazyjne i stosunkowo tanie. Dobrze wykrywa <strong>umiarkowane i wi\u0119ksze st\u0142uszczenie<\/strong>, dlatego cz\u0119sto w\u0142a\u015bnie ono jako pierwsze podpowiada, \u017ce w\u0105troba wymaga dalszej oceny.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">USG ma jednak ograniczenia. <strong>\u0141agodne st\u0142uszczenie mo\u017ce zosta\u0107 przeoczone<\/strong>, zw\u0142aszcza je\u015bli zmiany s\u0105 niewielkie. Badanie nie s\u0142u\u017cy te\u017c do precyzyjnego okre\u015blenia, czy dosz\u0142o ju\u017c do zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia. Dlatego opis \u201est\u0142uszczenie w\u0105troby\u201d nie odpowiada jeszcze na najwa\u017cniejsze pytanie: jak powa\u017cne s\u0105 zmiany.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"elastografia-vcte-i-swe\">Elastografia VCTE i SWE<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do oceny w\u0142\u00f3knienia wykorzystuje si\u0119 mi\u0119dzy innymi <strong>elastografi\u0119 przej\u015bciow\u0105 VCTE<\/strong> and <strong>SWE<\/strong>, czyli shear wave elastography. To badania mierz\u0105ce <strong>sztywno\u015b\u0107 w\u0105troby<\/strong>. Im wi\u0119ksza sztywno\u015b\u0107, tym wi\u0119ksze podejrzenie w\u0142\u00f3knienia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Orientacyjne progi, kt\u00f3re pomagaj\u0105 zrozumie\u0107 wynik, s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><thead><tr><th>Study<\/th><th>Wynik orientacyjny<\/th><th>Znaczenie praktyczne<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>VCTE \/ SWE<\/td><td>&lt; 8 kPa<\/td><td>Zwykle niskie ryzyko zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia<\/td><\/tr><tr><td>VCTE \/ SWE<\/td><td>8\u201311,9 kPa<\/td><td>Strefa po\u015brednia, potrzebna interpretacja w kontek\u015bcie innych wynik\u00f3w<\/td><\/tr><tr><td>VCTE \/ SWE<\/td><td>\u2265 12 kPa<\/td><td>Mo\u017ce sugerowa\u0107 zaawansowane w\u0142\u00f3knienie<\/td><\/tr><tr><td>MRE<\/td><td>\u2265 3,63 kPa<\/td><td>Wynik przemawiaj\u0105cy za zaawansowanym w\u0142\u00f3knieniem<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie warto\u015bci s\u0105 pomocne orientacyjnie, ale nie dzia\u0142aj\u0105 jak prosty test ci\u0105\u017cowy: dodatni albo ujemny. Na wynik wp\u0142ywa ca\u0142y kontekst kliniczny, jako\u015b\u0107 pomiaru, masa cia\u0142a, a czasem tak\u017ce obecno\u015b\u0107 stanu zapalnego.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kiedy-lekarz-kieruje-na-mre\">Kiedy lekarz kieruje na MRE<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>MRE<\/strong>, czyli magnetic resonance elastography, to bardziej zaawansowana metoda oparta na rezonansie magnetycznym. Jest <strong>dok\u0142adniejsza<\/strong> ni\u017c podstawowe techniki elastograficzne, ale te\u017c mniej dost\u0119pna i dro\u017csza. Zwykle stosuje si\u0119 j\u0105 wtedy, gdy wcze\u015bniejsze wyniki s\u0105 niejednoznaczne, gdy potrzebna jest wy\u017csza precyzja albo gdy standardowa elastografia jest technicznie utrudniona.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W MRE wynik <strong>LSM \u2265 3,63 kPa<\/strong> mo\u017ce wskazywa\u0107 na zaawansowane w\u0142\u00f3knienie, natomiast warto\u015bci ni\u017csze, na przyk\u0142ad poni\u017cej oko\u0142o 2,55 kPa, zwykle przemawiaj\u0105 za \u0142agodniejszym stanem. To narz\u0119dzie szczeg\u00f3lnie przydaje si\u0119 wtedy, gdy trzeba doprecyzowa\u0107 ryzyko bez si\u0119gania od razu po biopsj\u0119.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--tip has-vivid-green-cyan-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u2705 Pytaj o elastografi\u0119 po FIB-4:<\/strong> Je\u015bli FIB-4 lub ELF sugeruj\u0105 wy\u017csze ryzyko, kolejnym krokiem zwykle jest elastografia, a nie od razu biopsja.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dwustopniowy-algorytm-rozpoznania-i-moment-w-ktrym-rozwaa-si-biopsj\">Dwustopniowy algorytm rozpoznania i moment, w kt\u00f3rym rozwa\u017ca si\u0119 biopsj\u0119<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce diagnostyka MASLD coraz cz\u0119\u015bciej przebiega wed\u0142ug <strong>algorytmu dwustopniowego<\/strong>. To podej\u015bcie jest zgodne z aktualnymi rekomendacjami stosowanymi w Europie i w Polsce. Dla pacjenta ma du\u017c\u0105 zalet\u0119: pozwala ograniczy\u0107 niepotrzebne biopsje, a jednocze\u015bnie wychwyci\u0107 osoby z realnym ryzykiem zaawansowanego w\u0142\u00f3knienia.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-wyglda-cieka-dwch-etapw\">Jak wygl\u0105da \u015bcie\u017cka dw\u00f3ch etap\u00f3w<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najprostszy schemat wygl\u0105da tak:<\/p>\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Etap pierwszy:<\/strong> wywiad, ocena czynnik\u00f3w metabolicznych, badania krwi i wska\u017aniki nieinwazyjne, zw\u0142aszcza FIB-4.<\/li><li><strong>Etap drugi:<\/strong> je\u015bli ryzyko wychodzi po\u015brednie lub wysokie, wykonuje si\u0119 elastografi\u0119 albo inne dok\u0142adniejsze badanie obrazowe.<\/li><li><strong>Etap trzeci tylko u wybranych:<\/strong> biopsj\u0119 rozwa\u017ca si\u0119 wtedy, gdy nadal nie ma jasnej odpowiedzi albo trzeba potwierdzi\u0107 aktywne MASH.<\/li><\/ol>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To podej\u015bcie jest rozs\u0105dne, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b nie potrzebuje od razu inwazyjnej diagnostyki. Z drugiej strony nie ko\u0144czy si\u0119 na prostym stwierdzeniu \u201ejest st\u0142uszczenie, prosz\u0119 schudn\u0105\u0107\u201d, je\u015bli wska\u017aniki sugeruj\u0105 zagro\u017cenie w\u0142\u00f3knieniem.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi zastanawiasz si\u0119 praktycznie, <strong>jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby<\/strong>, w\u0142a\u015bnie tak wygl\u0105da uporz\u0105dkowana \u015bcie\u017cka: najpierw badania podstawowe i kalkulatory ryzyka, p\u00f3\u017aniej obrazowanie oceniaj\u0105ce sztywno\u015b\u0107 w\u0105troby, a dopiero na ko\u0144cu ewentualna biopsja.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kiedy-biopsja-ma-sens-a-kiedy-nie-robi-si-jej-rutynowo\">Kiedy biopsja ma sens, a kiedy nie robi si\u0119 jej rutynowo<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Biopsja w\u0105troby<\/strong> pozostaje z\u0142otym standardem oceny zmian, poniewa\u017c pozwala bezpo\u015brednio zobaczy\u0107 st\u0142uszczenie, stan zapalny i stopie\u0144 w\u0142\u00f3knienia w tkance. Nie wykonuje si\u0119 jej jednak rutynowo u ka\u017cdego pacjenta z podejrzeniem MASLD. Pow\u00f3d jest prosty: to badanie inwazyjne, kosztowne i obci\u0105\u017cone niewielkim, ale realnym ryzykiem powik\u0142a\u0144.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Biopsj\u0119 rozwa\u017ca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wtedy, gdy:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>wyniki test\u00f3w nieinwazyjnych s\u0105 sprzeczne<\/strong>,<\/li><li><strong>wyniki pozostaj\u0105 niejednoznaczne<\/strong> mimo wykonanej elastografii,<\/li><li><strong>istnieje podejrzenie aktywnego MASH<\/strong>,<\/li><li><strong>trzeba bardzo dok\u0142adnie oceni\u0107 stopie\u0144 w\u0142\u00f3knienia<\/strong> przed decyzjami terapeutycznymi,<\/li><li><strong>konieczne jest wykluczenie innej choroby w\u0105troby<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W codziennej praktyce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w przechodzi ca\u0142\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 bez biopsji. Dobre rozpoznanie opiera si\u0119 dzi\u015b przede wszystkim na rozs\u0105dnym \u0142\u0105czeniu bada\u0144 laboratoryjnych, wska\u017anik\u00f3w i nowoczesnego obrazowania. To bezpieczniejsze i wystarczaj\u0105co dok\u0142adne dla du\u017cej cz\u0119\u015bci chorych.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozpoznanie MASLD opiera si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu kilku element\u00f3w: potwierdzenia st\u0142uszczenia, oceny czynnik\u00f3w metabolicznych oraz sprawdzenia, czy nie rozwija si\u0119 w\u0142\u00f3knienie. Im wcze\u015bniej wykonasz w\u0142a\u015bciwe badania, tym \u0142atwiej odr\u00f3\u017cnisz \u0142agodny etap choroby od sytuacji wymagaj\u0105cej szybszej i dok\u0142adniejszej diagnostyki.<\/p> <p class=\"wp-block-paragraph\">If you want to learn more click here: <a href=\"https:\/\/anev.com.pl\/en\/\">https:\/\/anev.com.pl\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czego si\u0119 dowiesz? Co oznacza rozpoznanie MASLD i czym r\u00f3\u017cni si\u0119 od dawnego NAFLD oraz od MASH? MASLD to nowa nazwa&#8230;<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"acf":[],"meta_title":"Jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby","meta_description":"Jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby? Poznaj badania krwi, USG, elastografi\u0119 i ocen\u0119 w\u0142\u00f3knienia. Sprawd\u017a krok po kroku.","meta_keyword":"jak rozpozna\u0107 niealkoholowa st\u0142uszczeniowa choroba w\u0105troby","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4065"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4065\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<br />
<b>Fatal error</b>:  Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to save temporary file for atomic writing. in /home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:34
Stack trace:
#0 /home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents()
#1 [internal function]: wfWAFStorageFile-&gt;saveConfig()
#2 {main}
  thrown in <b>/home/platne/serwer286789/public_html/autoinstalator/anev.com.pl/wordpress140073/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php</b> on line <b>34</b><br />
