{"id":3211,"date":"2022-04-11T08:00:00","date_gmt":"2022-04-11T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/anev.com.pl\/co-to-jest-udar-niedokrwienny-objawy-i-przyczyny\/"},"modified":"2022-04-11T08:00:00","modified_gmt":"2022-04-11T06:00:00","slug":"co-to-jest-udar-niedokrwienny-objawy-i-przyczyny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/co-to-jest-udar-niedokrwienny-objawy-i-przyczyny\/","title":{"rendered":"Co to jest udar niedokrwienny &#8211; objawy i przyczyny"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-group section-tldr\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"section-title wp-block-paragraph\">What will you learn?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 udar niedokrwienny od udaru krwotocznego i dlaczego to wa\u017cne dla leczenia?<\/strong><p>Udar niedokrwienny polega na zamkni\u0119ciu naczynia, a udar krwotoczny na jego p\u0119kni\u0119ciu, dlatego oba stany wymagaj\u0105 innego leczenia. W udarze niedokrwiennym mo\u017cna rozwa\u017ca\u0107 przywr\u00f3cenie przep\u0142ywu, na przyk\u0142ad tromboliz\u0119 lub trombektomi\u0119, ale najpierw trzeba potwierdzi\u0107 typ udaru w pilnej diagnostyce obrazowej, najcz\u0119\u015bciej w tomografii komputerowej.<\/p><\/li><li><strong>Dlaczego w udarze niedokrwiennym liczy si\u0119 ka\u017cda minuta od pocz\u0105tku objaw\u00f3w?<\/strong><p>W udarze niedokrwiennym ka\u017cda minuta zw\u0142oki zmniejsza szans\u0119 na uratowanie zagro\u017conej tkanki m\u00f3zgu i zachowanie sprawno\u015bci neurologicznej. Zmiany nieodwracalne mog\u0105 zacz\u0105\u0107 si\u0119 ju\u017c po oko\u0142o 5\u201310 minutach niedokrwienia, a szybkie dotarcie do szpitala wp\u0142ywa na mo\u017cliwo\u015b\u0107 wdro\u017cenia leczenia reperfuzyjnego.<\/p><\/li><li><strong>Jak cz\u0119sto udar niedokrwienny wyst\u0119puje w Polsce i co m\u00f3wi\u0105 dane o skali problemu?<\/strong><p>Udar niedokrwienny jest w Polsce cz\u0119stym problemem zdrowotnym, a w 2023 roku odnotowano 74,7 tys. takich przypadk\u00f3w. A\u017c 89% stanowi\u0142y udary pierwszorazowe, a zapadalno\u015b\u0107 w zale\u017cno\u015bci od wojew\u00f3dztwa przekracza 250\u2013280 przypadk\u00f3w na 100 tys. doros\u0142ych rocznie.<\/p><\/li><li><strong>Co pokazuj\u0105 badania o inhalacjach wodorem jako wsparciu terapii po udarze niedokrwiennym?<\/strong><p>Badania sugeruj\u0105, \u017ce wod\u00f3r molekularny mo\u017ce by\u0107 analizowany jako terapia uzupe\u0142niaj\u0105ca po udarze niedokrwiennym, ale nie jest standardem leczenia. Dotychczasowe dane kliniczne s\u0105 wst\u0119pne i pochodz\u0105 z ma\u0142ych bada\u0144, dlatego inhalacje wodorem mo\u017cna traktowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako mo\u017cliwe wsparcie obok hospitalizacji, leczenia ostrej fazy i rehabilitacji.<\/p><\/li><\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"lead wp-block-paragraph\">Co to jest udar niedokrwienny i po czym rozpozna\u0107, \u017ce potrzebna jest natychmiastowa pomoc? Wyja\u015bniamy mechanizm uszkodzenia m\u00f3zgu, najwa\u017cniejsze objawy, przyczyny oraz czynniki ryzyka. Sprawdzisz te\u017c, dlaczego w udarze liczy si\u0119 ka\u017cda minuta i co wiadomo o inhalacjach wodorem.<\/p>\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p><strong>What do you find in the article?<\/strong><\/p><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#czym-jest-udar-niedokrwienny-i-jak-dochodzi-do-uszkodzenia-mzgu\">Czym jest udar niedokrwienny i jak dochodzi do uszkodzenia m\u00f3zgu<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#objawy-udaru-niedokrwiennego-ktrych-nie-wolno-ignorowa\">Objawy udaru niedokrwiennego, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczstsze-przyczyny-i-czynniki-ryzyka-udaru-niedokrwiennego\">Najcz\u0119stsze przyczyny i czynniki ryzyka udaru niedokrwiennego<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jak-czsto-udar-niedokrwienny-wystpuje-w-polsce-i-kogo-dotyczy\">Jak cz\u0119sto udar niedokrwienny wyst\u0119puje w Polsce i kogo dotyczy<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#dlaczego-w-udarze-niedokrwiennym-liczy-si-kada-minuta\">Dlaczego w udarze niedokrwiennym liczy si\u0119 ka\u017cda minuta<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#czy-inhalacje-wodorem-mog-wspiera-terapi-po-udarze\">Czy inhalacje wodorem mog\u0105 wspiera\u0107 terapi\u0119 po udarze<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"czym-jest-udar-niedokrwienny-i-jak-dochodzi-do-uszkodzenia-mzgu\">Czym jest udar niedokrwienny i jak dochodzi do uszkodzenia m\u00f3zgu<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chcesz zrozumie\u0107, <strong>co to jest udar niedokrwienny<\/strong>, zacznij od podstawowego mechanizmu. To stan, w kt\u00f3rym dochodzi do <strong>zamkni\u0119cia t\u0119tnicy doprowadzaj\u0105cej krew do cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu<\/strong>. Gdy przep\u0142yw ustaje, kom\u00f3rki nerwowe przestaj\u0105 otrzymywa\u0107 tlen i glukoz\u0119, czyli dwa kluczowe \u201epaliwa\u201d potrzebne do pracy. M\u00f3zg nie ma du\u017cych zapas\u00f3w energetycznych, dlatego reaguje bardzo szybko. Najpierw pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia czynno\u015bci kom\u00f3rek, a je\u015bli niedokrwienie trwa d\u0142u\u017cej, rozwija si\u0119 trwa\u0142e uszkodzenie tkanki nerwowej.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar niedokrwienny odpowiada za oko\u0142o <strong>80\u201385% wszystkich udar\u00f3w m\u00f3zgu<\/strong>, wi\u0119c jest zdecydowanie najcz\u0119stsz\u0105 postaci\u0105 tego schorzenia. W praktyce oznacza to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 nag\u0142ych epizod\u00f3w neurologicznych zwi\u0105zanych z udarem wynika nie z p\u0119kni\u0119cia naczynia, ale z jego zablokowania. Z punktu widzenia pacjenta objawy mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 podobnie, ale mechanizm, leczenie i rokowanie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 istotnie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-dochodzi-do-niedokrwienia-mzgu\">Jak dochodzi do niedokrwienia m\u00f3zgu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Proces zwykle przebiega w kilku etapach. Najpierw w t\u0119tnicy tworzy si\u0119 zakrzep albo do naczynia m\u00f3zgowego trafia materia\u0142 zatorowy, na przyk\u0142ad z serca lub z du\u017cych naczy\u0144 szyjnych. Taki \u201ekorek\u201d blokuje przep\u0142yw krwi. Obszar m\u00f3zgu po\u0142o\u017cony za przeszkod\u0105 zaczyna cierpie\u0107 z powodu niedoboru tlenu i glukozy. W ci\u0105gu minut zaburza si\u0119 praca b\u0142on kom\u00f3rkowych, przewodzenie impuls\u00f3w i gospodarka jonowa, a nast\u0119pnie uruchamiaj\u0105 si\u0119 procesy prowadz\u0105ce do \u015bmierci kom\u00f3rek.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce <strong>po oko\u0142o 5\u201310 minutach niedokrwienia mog\u0105 rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 zmiany nieodwracalne<\/strong>. Nie oznacza to, \u017ce po tym czasie nic nie da si\u0119 zrobi\u0107, ale ka\u017cdy kolejny moment zw\u0142oki zmniejsza szans\u0119 na uratowanie zagro\u017conej tkanki. Wok\u00f3\u0142 centralnego ogniska martwicy cz\u0119sto istnieje jeszcze strefa p\u00f3\u0142cienia niedokrwiennego. To obszar, kt\u00f3ry funkcjonuje \u017ale, ale przez pewien czas mo\u017ce zosta\u0107 uratowany, je\u015bli przep\u0142yw zostanie odpowiednio szybko przywr\u00f3cony.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">That is precisely why the answer to the question, <strong>co to jest udar niedokrwienny<\/strong>, nie powinna ko\u0144czy\u0107 si\u0119 na samej definicji. To nie tylko \u201ezatkane naczynie\u201d. To dynamiczny proces biologiczny, w kt\u00f3rym ka\u017cda minuta wp\u0142ywa na zakres uszkodzenia, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 sprawno\u015b\u0107 i ryzyko trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"udar-niedokrwienny-a-udar-krwotoczny\">Udar niedokrwienny a udar krwotoczny<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar niedokrwienny i krwotoczny to dwa r\u00f3\u017cne problemy, cho\u0107 oba dotycz\u0105 m\u00f3zgu i oba wymagaj\u0105 natychmiastowej pomocy. W udarze niedokrwiennym naczynie zostaje <strong>zamkni\u0119te<\/strong>, a w krwotocznym <strong>p\u0119ka<\/strong>. W pierwszym przypadku m\u00f3zg cierpi z powodu braku dop\u0142ywu krwi, w drugim z powodu wynaczynienia krwi do tkanki m\u00f3zgowej lub przestrzeni wok\u00f3\u0142 niej.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00f3\u017cnica ma du\u017ce znaczenie kliniczne. W udarze niedokrwiennym stosuje si\u0119 leczenie ukierunkowane na przywr\u00f3cenie przep\u0142ywu, na przyk\u0142ad tromboliz\u0119 lub trombektomi\u0119 w odpowiednim czasie i u odpowiednio zakwalifikowanych pacjent\u00f3w. W udarze krwotocznym takie post\u0119powanie mog\u0142oby zaszkodzi\u0107. Dlatego rozpoznanie typu udaru opiera si\u0119 nie na samych objawach, ale na pilnej diagnostyce obrazowej, najcz\u0119\u015bciej tomografii komputerowej.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce \u015bmiertelno\u015b\u0107 wczesna po udarze m\u00f3zgu wynosi oko\u0142o <strong>15%<\/strong>, a w udarze krwotocznym jest oko\u0142o trzykrotnie wy\u017csza ni\u017c w niedokrwiennym. To pokazuje, jak powa\u017cne s\u0105 oba stany, ale te\u017c dlaczego szybkie r\u00f3\u017cnicowanie i leczenie maj\u0105 tak du\u017ce znaczenie.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"objawy-udaru-niedokrwiennego-ktrych-nie-wolno-ignorowa\">Objawy udaru niedokrwiennego, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Objawy udaru niedokrwiennego najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 <strong>nagle<\/strong>. To jedna z ich kluczowych cech. Osoba, kt\u00f3ra jeszcze chwil\u0119 wcze\u015bniej funkcjonowa\u0142a normalnie, zaczyna mie\u0107 problem z m\u00f3wieniem, poruszaniem r\u0119k\u0105 albo utrzymaniem r\u00f3wnowagi. Takie symptomy nie powinny by\u0107 t\u0142umaczone przem\u0119czeniem, stresem czy \u201echwilow\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105\u201d, zw\u0142aszcza je\u015bli dotycz\u0105 jednej strony cia\u0142a lub narastaj\u0105 w kr\u00f3tkim czasie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie w tej sekcji naj\u0142atwiej praktycznie zrozumie\u0107, <strong>co to jest udar niedokrwienny<\/strong>. To nie tylko wynik badania czy opis z tomografii. To konkretne, nag\u0142e zaburzenie pracy m\u00f3zgu, kt\u00f3re mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 po zachowaniu, mowie, mimice i sprawno\u015bci ruchowej.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczstsze-objawy-neurologiczne\">Najcz\u0119stsze objawy neurologiczne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do najcz\u0119stszych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>os\u0142abienie lub pora\u017cenie jednej strony cia\u0142a<\/strong>, na przyk\u0142ad r\u0119ki, nogi albo obu ko\u0144czyn po tej samej stronie,<\/li><li><strong>dr\u0119twienie lub mrowienie<\/strong> po\u0142owy twarzy, r\u0119ki albo nogi,<\/li><li><strong>asymetria twarzy<\/strong>, szczeg\u00f3lnie opadni\u0119ty k\u0105cik ust,<\/li><li><strong>zaburzenia mowy<\/strong> \u2014 be\u0142kotliwa mowa, trudno\u015b\u0107 w doborze s\u0142\u00f3w, niemo\u017cno\u015b\u0107 wypowiedzenia prostego zdania albo problem ze zrozumieniem polece\u0144,<\/li><li><strong>zaburzenia widzenia<\/strong>, takie jak podw\u00f3jne widzenie, ubytek pola widzenia czy nag\u0142e pogorszenie ostro\u015bci,<\/li><li><strong>zaburzenia r\u00f3wnowagi i koordynacji<\/strong>, chwiejny ch\u00f3d, nag\u0142e zawroty g\u0142owy,<\/li><li><strong>zaburzenia \u015bwiadomo\u015bci<\/strong> lub nag\u0142e spl\u0105tanie.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cdy pacjent ma komplet objaw\u00f3w. Czasem pojawia si\u0119 tylko jeden sygna\u0142, na przyk\u0142ad nag\u0142e opadni\u0119cie k\u0105cika ust i niewyra\u017ana mowa. Innym razem dominuj\u0105 zaburzenia widzenia lub r\u00f3wnowagi. W\u0142a\u015bnie dlatego nie warto czeka\u0107, a\u017c objawy \u201eu\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 w pe\u0142ny obraz\u201d. Jeden wyra\u017any, nag\u0142y objaw neurologiczny ju\u017c wymaga pilnej reakcji.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"tia-czyli-przemijajce-niedokrwienie-mzgu\">TIA, czyli przemijaj\u0105ce niedokrwienie m\u00f3zgu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnym ostrze\u017ceniem jest <strong>TIA<\/strong>, czyli przemijaj\u0105ce niedokrwienie m\u00f3zgu. Objawy mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 tak samo jak w udarze, ale ust\u0119puj\u0105 samoistnie, zwykle w kr\u00f3tkim czasie i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w ci\u0105gu 24 godzin. Problem polega na tym, \u017ce poprawa samopoczucia bywa myl\u0105ca. Pacjent uznaje, \u017ce \u201eprzesz\u0142o\u201d, a to mo\u017ce by\u0107 najgorszy moment na zlekcewa\u017cenie sprawy.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">TIA to nie b\u0142ahy incydent, tylko <strong>sygna\u0142 alarmowy<\/strong>. Dane pokazuj\u0105, \u017ce po takim epizodzie ryzyko pe\u0142nego udaru ro\u015bnie o oko\u0142o <strong>20\u201330%<\/strong> w najbli\u017cszych dniach i tygodniach. Innymi s\u0142owy: kr\u00f3tkotrwa\u0142e objawy mog\u0105 by\u0107 ostatnim ostrze\u017ceniem przed znacznie ci\u0119\u017cszym zdarzeniem. Dlatego po TIA potrzebna jest pilna diagnostyka przyczyny, ocena naczy\u0144 i serca oraz szybkie wdro\u017cenie profilaktyki.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kiedy-natychmiast-dzwoni-po-pomoc\">Kiedy natychmiast dzwoni\u0107 po pomoc<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po pomoc nale\u017cy dzwoni\u0107 natychmiast zawsze wtedy, gdy objawy pojawi\u0142y si\u0119 nagle i sugeruj\u0105 uszkodzenie uk\u0142adu nerwowego. Nie trzeba czeka\u0107 na utrat\u0119 przytomno\u015bci ani na silny b\u00f3l. W praktyce alarmowe s\u0105 trzy proste sytuacje: twarz przestaje by\u0107 symetryczna, r\u0119ka opada lub nie daje si\u0119 utrzyma\u0107, a mowa staje si\u0119 niewyra\u017ana albo nielogiczna. To wystarczy, by traktowa\u0107 zdarzenie jak podejrzenie udaru.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie powiniene\u015b samodzielnie wie\u017a\u0107 chorego do szpitala, podawa\u0107 jedzenia, picia ani lek\u00f3w \u201ena w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119\u201d. Trzeba wezwa\u0107 zesp\u00f3\u0142 ratownictwa medycznego i zanotowa\u0107 godzin\u0119 pocz\u0105tku objaw\u00f3w albo moment, kiedy chory by\u0142 ostatnio widziany bez dolegliwo\u015bci. Ta informacja p\u00f3\u017aniej wp\u0142ywa na decyzje terapeutyczne.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--warning has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u26a0\ufe0f Objawy min\u0119\u0142y? To nadal alarm:<\/strong> Nawet je\u015bli objawy ust\u0105pi\u0105 po kilkunastu minutach, mo\u017ce to by\u0107 TIA. Po takim epizodzie ryzyko pe\u0142nego udaru ro\u015bnie w najbli\u017cszych dniach i tygodniach.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczstsze-przyczyny-i-czynniki-ryzyka-udaru-niedokrwiennego\">Najcz\u0119stsze przyczyny i czynniki ryzyka udaru niedokrwiennego<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyczyna udaru niedokrwiennego jest jedna na poziomie mechanizmu: <strong>zamkni\u0119cie naczynia<\/strong>. Ale to, dlaczego do tego dochodzi, mo\u017ce wynika\u0107 z wielu chor\u00f3b i nawyk\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 czynnik\u00f3w jest od Ciebie niezale\u017cna, a cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017cna realnie ograniczy\u0107. To wa\u017cne, bo profilaktyka udaru w du\u017cej mierze polega w\u0142a\u015bnie na kontroli element\u00f3w modyfikowalnych.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czynniki-niemodyfikowalne\">Czynniki niemodyfikowalne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do czynnik\u00f3w, na kt\u00f3re nie masz wp\u0142ywu, nale\u017c\u0105 przede wszystkim <strong>wiek, p\u0142e\u0107 m\u0119ska oraz obci\u0105\u017cenie rodzinne<\/strong>. Ryzyko ro\u015bnie wraz z wiekiem, poniewa\u017c z czasem cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 choroby naczy\u0144, zaburzenia rytmu serca i przewlek\u0142e stany metaboliczne. M\u0119\u017cczy\u017ani statystycznie choruj\u0105 cz\u0119\u015bciej, cho\u0107 u kobiet ryzyko r\u00f3wnie\u017c pozostaje wysokie, zw\u0142aszcza w starszym wieku. Znaczenie ma te\u017c historia rodzinna udaru lub chor\u00f3b naczy\u0144 m\u00f3zgowych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Te czynniki nie oznaczaj\u0105, \u017ce udaru nie da si\u0119 unikn\u0105\u0107. Pokazuj\u0105 raczej, kto powinien szczeg\u00f3lnie pilnie kontrolowa\u0107 ci\u015bnienie, poziom cukru, lipidy i rytm serca. Je\u015bli masz obci\u0105\u017cony wywiad rodzinny, profilaktyka nie powinna zaczyna\u0107 si\u0119 po pierwszych objawach, ale znacznie wcze\u015bniej.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czynniki-modyfikowalne\">Czynniki modyfikowalne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Lista czynnik\u00f3w modyfikowalnych jest d\u0142uga, ale najwa\u017cniejsze z nich s\u0105 dobrze poznane. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong>,<\/li><li><strong>mia\u017cd\u017cyca naczy\u0144<\/strong>,<\/li><li><strong>migotanie przedsionk\u00f3w i inne choroby serca<\/strong>,<\/li><li><strong>dyslipidemia<\/strong>, czyli nieprawid\u0142owy poziom cholesterolu i innych t\u0142uszcz\u00f3w we krwi,<\/li><li><strong>cukrzyca i insulinooporno\u015b\u0107<\/strong>,<\/li><li><strong>oty\u0142o\u015b\u0107 brzuszna<\/strong>,<\/li><li><strong>brak aktywno\u015bci fizycznej<\/strong>,<\/li><li><strong>palenie tytoniu<\/strong>,<\/li><li><strong>nadmierne spo\u017cycie alkoholu<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy z tych element\u00f3w dzia\u0142a troch\u0119 inaczej, ale efekt ko\u0144cowy jest podobny: naczynia s\u0105 bardziej uszkodzone, krew \u0142atwiej tworzy zakrzepy, a serce cz\u0119\u015bciej staje si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em zator\u00f3w. Na przyk\u0142ad palenie uszkadza \u015br\u00f3db\u0142onek naczy\u0144, cukrzyca przyspiesza mia\u017cd\u017cyc\u0119, a brak ruchu zwi\u0119ksza ryzyko oty\u0142o\u015bci, nadci\u015bnienia i zaburze\u0144 metabolicznych jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-nadcinienie-i-migotanie-przedsionkw-s-tak-wane\">Dlaczego nadci\u015bnienie i migotanie przedsionk\u00f3w s\u0105 tak wa\u017cne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong> uznaje si\u0119 za najwa\u017cniejszy czynnik \u015brodowiskowy zwi\u0105zany z udarem. D\u0142ugotrwale podwy\u017cszone ci\u015bnienie uszkadza \u015bciany naczy\u0144, przyspiesza rozw\u00f3j mia\u017cd\u017cycy i zwi\u0119ksza ryzyko zar\u00f3wno udaru niedokrwiennego, jak i krwotocznego. Problem w tym, \u017ce nadci\u015bnienie cz\u0119sto przez lata nie daje wyra\u017anych objaw\u00f3w. Mo\u017cesz czu\u0107 si\u0119 dobrze, a jednocze\u015bnie codziennie zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko powa\u017cnego incydentu naczyniowego.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Migotanie przedsionk\u00f3w<\/strong> jest z kolei jednym z najwa\u017cniejszych \u017ar\u00f3de\u0142 zator\u00f3w. To zaburzenie rytmu serca sprawia, \u017ce krew w przedsionkach mo\u017ce zalega\u0107 i tworzy\u0107 skrzepliny. Je\u015bli taka skrzeplina oderwie si\u0119 i pop\u0142ynie z krwi\u0105 do m\u00f3zgu, mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 t\u0119tnic\u0119 i wywo\u0142a\u0107 udar. W\u0142a\u015bnie dlatego u os\u00f3b z migotaniem tak wa\u017cna jest w\u0142a\u015bciwa diagnostyka i odpowiednie leczenie przeciwzakrzepowe, je\u015bli lekarz uzna je za konieczne.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce oznacza to jedno: je\u015bli chcesz zmniejszy\u0107 ryzyko udaru, najwi\u0119kszy efekt daje zwykle nie \u201ejedna cudowna metoda\u201d, ale konsekwentne leczenie ci\u015bnienia, rytmu serca, cukrzycy i zaburze\u0144 lipidowych oraz ograniczenie palenia i siedz\u0105cego trybu \u017cycia.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-czsto-udar-niedokrwienny-wystpuje-w-polsce-i-kogo-dotyczy\">Jak cz\u0119sto udar niedokrwienny wyst\u0119puje w Polsce i kogo dotyczy<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skala problemu w Polsce jest du\u017ca. Wed\u0142ug danych za 2023 rok odnotowano <strong>74,7 tys. przypadk\u00f3w udaru niedokrwiennego<\/strong>. Co istotne, a\u017c <strong>89%<\/strong> z nich stanowi\u0142y udary pierwszorazowe. To wa\u017cna informacja, bo pokazuje, \u017ce dla wi\u0119kszo\u015bci pacjent\u00f3w udar nie jest nawrotem znanej choroby, ale pierwszym tak powa\u017cnym zdarzeniem neurologicznym.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dane-z-polski-za-ostatnie-lata\">Dane z Polski za ostatnie lata<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wska\u017anik zapadalno\u015bci w zale\u017cno\u015bci od wojew\u00f3dztwa przekracza <strong>250\u2013280 przypadk\u00f3w na 100 tys. doros\u0142ych rocznie<\/strong>. To poziom, kt\u00f3ry pokazuje, \u017ce udar niedokrwienny nie jest rzadk\u0105 diagnoz\u0105 z podr\u0119cznika, ale cz\u0119stym problemem zdrowotnym o du\u017cych konsekwencjach spo\u0142ecznych i rodzinnych. W praktyce oznacza to tysi\u0105ce hospitalizacji, rehabilitacji i sytuacji, w kt\u00f3rych pacjent z osoby samodzielnej staje si\u0119 zale\u017cny od pomocy innych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane pokazuj\u0105 te\u017c pewne zmiany trendu. W 2022 roku liczba hospitalizacji z powodu udaru niedokrwiennego by\u0142a ni\u017csza o oko\u0142o <strong>1,2 na 10 tys. ludno\u015bci<\/strong> wzgl\u0119dem 2017 roku. Nie zmienia to jednak og\u00f3lnego faktu, \u017ce liczba chorych pozostaje bardzo wysoka, a system opieki zdrowotnej nadal mierzy si\u0119 z du\u017cym obci\u0105\u017ceniem.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"czy-udar-dotyczy-tylko-seniorw\">Czy udar dotyczy tylko senior\u00f3w?<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jeden z najcz\u0119stszych mit\u00f3w. Tak, ryzyko wyra\u017anie ro\u015bnie z wiekiem, ale udar nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie bardzo starszych os\u00f3b. \u015aredni wiek pacjent\u00f3w w Polsce z udarem niedokrwiennym obni\u017cy\u0142 si\u0119 z <strong>72,9 lat w 2017 roku do 72,3 lat w 2022 roku<\/strong>. Zmiana wydaje si\u0119 niewielka, ale na poziomie populacyjnym mo\u017ce oznacza\u0107 stopniowy wzrost liczby zachorowa\u0144 w\u015br\u00f3d m\u0142odszych doros\u0142ych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyczyn\u0105 s\u0105 najcz\u0119\u015bciej czynniki modyfikowalne obecne coraz wcze\u015bniej: nieleczone nadci\u015bnienie, nadwaga, cukrzyca typu 2, palenie, przewlek\u0142y stres, ma\u0142a aktywno\u015b\u0107 i zaburzenia rytmu serca. Je\u015bli masz 40, 50 albo 60 lat, nie jeste\u015b \u201eza m\u0142ody\u201d na udar tylko dlatego, \u017ce nie przekroczy\u0142e\u015b wieku emerytalnego. W\u0142a\u015bnie dlatego profilaktyka powinna zaczyna\u0107 si\u0119 zanim pojawi\u0105 si\u0119 pierwsze incydenty neurologiczne.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--tip has-vivid-green-cyan-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u2705 Zapami\u0119taj godzin\u0119 pocz\u0105tku objaw\u00f3w:<\/strong> Godzina pocz\u0105tku objaw\u00f3w pomaga oceni\u0107, czy mo\u017cliwe jest leczenie reperfuzyjne. Nie czekaj na popraw\u0119 i nie jed\u017a sam do szpitala.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-w-udarze-niedokrwiennym-liczy-si-kada-minuta\">Dlaczego w udarze niedokrwiennym liczy si\u0119 ka\u017cda minuta<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W udarze niedokrwiennym czas nie jest tylko wygodnym has\u0142em edukacyjnym. To realny czynnik rokowniczy. W pierwszych godzinach od pocz\u0105tku objaw\u00f3w rozstrzyga si\u0119, jak du\u017cy obszar m\u00f3zgu uda si\u0119 uratowa\u0107 i czy mo\u017cliwe b\u0119dzie zastosowanie leczenia reperfuzyjnego. Im szybciej przywr\u00f3ci si\u0119 przep\u0142yw w zamkni\u0119tym naczyniu, tym wi\u0119ksza szansa na zachowanie funkcji neurologicznych.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"pierwsze-godziny-po-udarze\">Pierwsze godziny po udarze<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pierwszym etapie kom\u00f3rki cierpi\u0105 z powodu braku tlenu i glukozy. P\u00f3\u017aniej dochodzi do zaburze\u0144 produkcji energii, uszkodzenia b\u0142on kom\u00f3rkowych i narastania obrz\u0119ku. Kiedy przep\u0142yw wraca, nie zawsze oznacza to koniec problemu. Pojawia si\u0119 zjawisko uszkodzenia niedokrwienno-reperfuzyjnego, czyli dodatkowej reakcji zwi\u0105zanej z ponownym nap\u0142ywem krwi do uszkodzonej tkanki.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym procesie ro\u015bnie produkcja <strong>wolnych rodnik\u00f3w tlenowych<\/strong>, rozwija si\u0119 <strong>oxidative stress<\/strong>, uruchamia si\u0119 <strong>stan zapalny<\/strong> i nasilaj\u0105 si\u0119 mechanizmy <strong>apoptozy<\/strong>, czyli zaprogramowanej \u015bmierci kom\u00f3rek. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej: nawet po cz\u0119\u015bciowym przywr\u00f3ceniu przep\u0142ywu m\u00f3zg nadal mo\u017ce ulega\u0107 dalszemu uszkodzeniu biologicznemu. Dlatego liczy si\u0119 nie tylko samo dotarcie do szpitala, ale te\u017c tempo ca\u0142ego post\u0119powania diagnostyczno-terapeutycznego.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To kolejny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego warto dobrze rozumie\u0107, <strong>co to jest udar niedokrwienny<\/strong>. To zdarzenie, kt\u00f3re rozwija si\u0119 etapami i kt\u00f3rego skutki zale\u017c\u0105 od minut, a nie od dni. Czekanie na popraw\u0119 w domu zwykle dzia\u0142a na niekorzy\u015b\u0107 pacjenta.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"powikania-i-ryzyko-nawrotu\">Powik\u0142ania i ryzyko nawrotu<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nawet je\u015bli pacjent prze\u017cyje ostr\u0105 faz\u0119, udar mo\u017ce pozostawi\u0107 trwa\u0142e nast\u0119pstwa: niedow\u0142ad, zaburzenia mowy, problemy z po\u0142ykaniem, zaburzenia poznawcze, depresj\u0119 poudarow\u0105 i ograniczenie samodzielno\u015bci. Wczesna \u015bmiertelno\u015b\u0107 po udarze m\u00f3zgu wynosi oko\u0142o <strong>15%<\/strong>, dlatego m\u00f3wimy o stanie bezpo\u015brednio zagra\u017caj\u0105cym \u017cyciu, a nie o \u201echwilowym os\u0142abieniu organizmu\u201d.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istotne jest te\u017c ryzyko kolejnych incydent\u00f3w. Po udarze niedokrwiennym ryzyko nawrotu wynosi oko\u0142o <strong>10\u201312% w pierwszym roku<\/strong>. W kolejnych latach utrzymuje si\u0119 na poziomie <strong>5\u20138% rocznie<\/strong>. To du\u017co, zw\u0142aszcza je\u015bli pierwotna przyczyna nie zosta\u0142a skutecznie wykryta i leczona. Dlatego po wyj\u015bciu ze szpitala r\u00f3wnie wa\u017cne jak rehabilitacja s\u0105 dalsza diagnostyka, regularne przyjmowanie lek\u00f3w i kontrola czynnik\u00f3w ryzyka.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--info has-pale-cyan-blue-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\ud83d\udca1 Wod\u00f3r nie zast\u0119puje leczenia:<\/strong> Inhalacje wodorem s\u0105 badane jako terapia uzupe\u0142niaj\u0105ca. Nie zast\u0119puj\u0105 trombolizy, trombektomii, hospitalizacji ani rehabilitacji.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"czy-inhalacje-wodorem-mog-wspiera-terapi-po-udarze\">Czy inhalacje wodorem mog\u0105 wspiera\u0107 terapi\u0119 po udarze<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W kontek\u015bcie leczenia i regeneracji po udarze coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 temat wodoru molekularnego. Trzeba jednak jasno postawi\u0107 granice: <strong>nie jest to standard leczenia udaru niedokrwiennego<\/strong> i nie zast\u0119puje pilnej opieki szpitalnej. Obecnie m\u00f3wi si\u0119 o nim jako o mo\u017cliwym wsparciu uzupe\u0142niaj\u0105cym, badanym przede wszystkim pod k\u0105tem ograniczania stresu oksydacyjnego i proces\u00f3w zapalnych towarzysz\u0105cych uszkodzeniu m\u00f3zgu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-wodr-molekularny-moe-dziaa-po-udarze\">Jak wod\u00f3r molekularny mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 po udarze<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wod\u00f3r molekularny jest opisywany jako <strong>selektywny antyoksydant<\/strong>. Oznacza to, \u017ce mo\u017ce neutralizowa\u0107 najbardziej reaktywne wolne rodniki, nie wy\u0142\u0105czaj\u0105c ca\u0142kowicie wszystkich reaktywnych form tlenu, kt\u00f3re w pewnym zakresie s\u0105 organizmowi potrzebne. W uproszczeniu: nie chodzi o \u201ewyzerowanie\u201d proces\u00f3w biologicznych, ale o ograniczenie tych najbardziej szkodliwych reakcji, kt\u00f3re nasilaj\u0105 uszkodzenie kom\u00f3rek po niedokrwieniu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badania przedkliniczne, czyli prowadzone na modelach zwierz\u0119cych, pokaza\u0142y, \u017ce woda nasycona wodorem albo inhalacje mog\u0105 <strong>zmniejsza\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 ogniska niedokrwiennego<\/strong> i poprawia\u0107 funkcje neurologiczne. To wa\u017cny sygna\u0142 naukowy, bo dobrze wpisuje si\u0119 w mechanizmy uszkodzenia m\u00f3zgu po udarze: stres oksydacyjny, stan zapalny i wt\u00f3rne uszkodzenie kom\u00f3rek.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-pokazuj-badania-kliniczne\">Co pokazuj\u0105 badania kliniczne<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane kliniczne u ludzi s\u0105 na razie <strong>wst\u0119pne<\/strong>, ale warte odnotowania. W pilota\u017cowym badaniu z udzia\u0142em <strong>38 pacjent\u00f3w<\/strong> z ostrym udarem niedokrwiennym do\u017cylne podanie wodoru w po\u0142\u0105czeniu z edarawonem by\u0142o bezpieczne. Po 90 dniach \u015bredni wynik w skali NIHSS, kt\u00f3ra ocenia nasilenie deficytu neurologicznego, spad\u0142 z oko\u0142o <strong>8,2 do 4,5<\/strong>. To wynik obiecuj\u0105cy, cho\u0107 nadal nie daje podstaw do uznania terapii za standard.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W randomizowanym badaniu obejmuj\u0105cym <strong>50 pacjent\u00f3w<\/strong> stosowano inhalacje <strong>3% gazu wodoru dwa razy dziennie po 1 godzinie<\/strong>. Zaobserwowano popraw\u0119 w skali Barthel Index, kt\u00f3ra ocenia samodzielno\u015b\u0107 w codziennych czynno\u015bciach, oraz korzystne zmiany w obrazowaniu MRI. Jednocze\u015bnie nie odnotowano istotnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych. To wzmacnia tez\u0119, \u017ce taka forma wsparcia mo\u017ce by\u0107 bezpieczna i potencjalnie u\u017cyteczna jako dodatek do standardowej terapii.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"bezpieczestwo-i-ograniczenia-terapii\">Bezpiecze\u0144stwo i ograniczenia terapii<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najwa\u017cniejsze ograniczenie jest proste: <strong>dowody s\u0105 jeszcze niewystarczaj\u0105ce<\/strong>, aby traktowa\u0107 inhalacje wodorem jako rutynowe leczenie po udarze. Dotychczasowe badania s\u0105 ma\u0142e, a potrzebne s\u0105 wi\u0119ksze, dobrze zaprojektowane pr\u00f3by kliniczne z d\u0142u\u017csz\u0105 obserwacj\u0105. Bez tego nie da si\u0119 rzetelnie oceni\u0107, u kt\u00f3rych pacjent\u00f3w korzy\u015b\u0107 by\u0142aby najwi\u0119ksza i w jakim momencie terapii efekt mo\u017ce mie\u0107 znaczenie kliniczne.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli taka terapia jest rozwa\u017cana jako element wspieraj\u0105cy, kluczowe znaczenie ma <strong>bezpiecze\u0144stwo techniczne<\/strong>. Nale\u017cy korzysta\u0107 wy\u0142\u0105cznie z certyfikowanego sprz\u0119tu i kontrolowanej jako\u015bci gazu. W kontek\u015bcie urz\u0105dze\u0144 obecnych na polskim rynku znaczenie maj\u0105 mi\u0119dzy innymi certyfikaty europejskie LVD i EMC oraz oceny jako\u015bci gazu wykonywane przez odpowiednie jednostki badawcze. To szczeg\u00f3lnie wa\u017cne przy inhalacjach, gdzie bezpiecze\u0144stwo u\u017cytkowania powinno by\u0107 traktowane r\u00f3wnie powa\u017cnie jak potencjalna skuteczno\u015b\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podsumowuj\u0105c t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107: wod\u00f3r molekularny to interesuj\u0105cy kierunek bada\u0144 nad wsparciem terapii poudarowej, ale na dzi\u015b nale\u017cy go traktowa\u0107 jako <strong>mo\u017cliwe uzupe\u0142nienie<\/strong>, a nie alternatyw\u0119 dla leczenia szpitalnego, rehabilitacji i profilaktyki wt\u00f3rnej.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/h2>\n\n<div id=\"rank-math-faq\" class=\"rank-math-block\">\n<div class=\"rank-math-list\">\n<div id=\"faq-q-1\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Co to jest udar niedokrwienny?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>To stan, w kt\u00f3rym t\u0119tnica w m\u00f3zgu zostaje zamkni\u0119ta i cz\u0119\u015b\u0107 tkanki nerwowej przestaje dostawa\u0107 krew, tlen oraz glukoz\u0119. Je\u015bli niedokrwienie trwa d\u0142u\u017cej ni\u017c 5\u201310 minut, mog\u0105 zacz\u0105\u0107 si\u0119 zmiany nieodwracalne. Ten typ stanowi oko\u0142o 80\u201385% wszystkich udar\u00f3w.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-2\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Jakie s\u0105 pierwsze objawy udaru niedokrwiennego?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle: opadni\u0119ty k\u0105cik ust, os\u0142abienie jednej r\u0119ki lub nogi, dr\u0119twienie jednej strony cia\u0142a oraz problemy z mow\u0105. Mog\u0105 doj\u015b\u0107 zaburzenia widzenia, r\u00f3wnowagi i \u015bwiadomo\u015bci. To sygna\u0142, by od razu dzwoni\u0107 po pomoc.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-3\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy objawy udaru mog\u0105 same min\u0105\u0107?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Tak, czasem objawy ust\u0119puj\u0105 w ci\u0105gu 24 godzin \u2014 to TIA, czyli przemijaj\u0105ce niedokrwienie m\u00f3zgu. Nie wolno go bagatelizowa\u0107, bo po TIA ryzyko pe\u0142nego udaru ro\u015bnie o oko\u0142o 20\u201330% w najbli\u017cszych dniach i tygodniach. Taki epizod wymaga pilnej diagnostyki.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-4\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Kto najcz\u0119\u015bciej dostaje udaru niedokrwiennego?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Ryzyko ro\u015bnie z wiekiem, cz\u0119\u015bciej dotyczy m\u0119\u017cczyzn i os\u00f3b z obci\u0105\u017ceniem rodzinnym. Najwi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 jednak czynniki modyfikowalne: nadci\u015bnienie, migotanie przedsionk\u00f3w, mia\u017cd\u017cyca, cukrzyca, palenie, oty\u0142o\u015b\u0107 i brak ruchu. Nadci\u015bnienie uznaje si\u0119 za najwa\u017cniejszy czynnik \u015brodowiskowy.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-5\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy m\u0142oda osoba mo\u017ce mie\u0107 udar niedokrwienny?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Tak. \u015aredni wiek pacjent\u00f3w w Polsce nadal przekracza 72 lata, ale dane pokazuj\u0105 lekki spadek z 72,9 lat w 2017 r. do 72,3 lat w 2022 r. To sugeruje, \u017ce przypadk\u00f3w u m\u0142odszych doros\u0142ych przybywa, zw\u0142aszcza przy nieleczonych czynnikach ryzyka.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-6\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy inhalacje wodorem lecz\u0105 udar niedokrwienny?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Na dzi\u015b nie s\u0105 standardem leczenia i nie zast\u0119puj\u0105 pilnej pomocy szpitalnej. W ma\u0142ych badaniach klinicznych, m.in. z udzia\u0142em 38 i 50 pacjent\u00f3w, terapia wygl\u0105da\u0142a obiecuj\u0105co i by\u0142a dobrze tolerowana. Trzeba j\u0105 traktowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako mo\u017cliwe wsparcie, badane uzupe\u0142nienie.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar niedokrwienny to stan nag\u0142y, w kt\u00f3rym szybkie rozpoznanie objaw\u00f3w i natychmiastowa pomoc maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na rokowanie. Najwi\u0119ksze znaczenie nadal maj\u0105 profilaktyka czynnik\u00f3w ryzyka, szybka diagnostyka oraz leczenie szpitalne, a wszelkie terapie uzupe\u0142niaj\u0105ce warto rozwa\u017ca\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako dodatek, a nie zamiennik standardowego post\u0119powania.<\/p> <p class=\"wp-block-paragraph\">If you want to learn more click here: <a href=\"https:\/\/anev.com.pl\/en\/\">https:\/\/anev.com.pl\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czego si\u0119 dowiesz? Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 udar niedokrwienny od udaru krwotocznego i dlaczego to wa\u017cne dla leczenia? Udar niedokrwienny polega na&#8230;<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-3211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"acf":[],"meta_title":"Co to jest udar niedokrwienny \u2013 objawy i przyczyny","meta_description":"Co to jest udar niedokrwienny? Poznaj objawy, przyczyny i czynniki ryzyka oraz sprawd\u017a, kiedy trzeba dzia\u0142a\u0107 natychmiast. Przeczytaj artyku\u0142.","meta_keyword":"co to jest udar niedokrwienny","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3211"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3211\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}