{"id":3210,"date":"2022-04-10T08:00:00","date_gmt":"2022-04-10T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/anev.com.pl\/co-to-jest-udar-mozgu-objawy-przyczyny-i-pomoc\/"},"modified":"2022-04-10T08:00:00","modified_gmt":"2022-04-10T06:00:00","slug":"co-to-jest-udar-mozgu-objawy-przyczyny-i-pomoc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/co-to-jest-udar-mozgu-objawy-przyczyny-i-pomoc\/","title":{"rendered":"Co to jest udar m\u00f3zgu \u2013 objawy, przyczyny i pomoc"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-group section-tldr\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\">\n<p class=\"section-title wp-block-paragraph\">What will you learn?<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Co to jest udar m\u00f3zgu i dlaczego udar m\u00f3zgu jest stanem bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia?<\/strong><p>Udar m\u00f3zgu to nag\u0142e zaburzenie pracy m\u00f3zgu spowodowane zatrzymaniem dop\u0142ywu krwi do cz\u0119\u015bci tkanki nerwowej albo p\u0119kni\u0119ciem naczynia i krwawieniem. Kom\u00f3rki nerwowe szybko obumieraj\u0105 bez tlenu i glukozy, dlatego objawy pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle, a ka\u017cda minuta zw\u0142oki zwi\u0119ksza ryzyko trwa\u0142ego uszkodzenia m\u00f3zgu.<\/p><\/li><li><strong>Co robi\u0107 przy podejrzeniu udaru m\u00f3zgu u siebie lub bliskiej osoby przed przyjazdem karetki?<\/strong><p>Przy podejrzeniu udaru m\u00f3zgu trzeba natychmiast zadzwoni\u0107 pod 112 lub 999 i poda\u0107 godzin\u0119 pocz\u0105tku objaw\u00f3w albo moment, gdy chory by\u0142 ostatnio bez objaw\u00f3w. Do czasu przyjazdu zespo\u0142u ratownictwa nale\u017cy zapewni\u0107 choremu bezpieczn\u0105 pozycj\u0119, obserwowa\u0107 oddech i stan \u015bwiadomo\u015bci oraz nie podawa\u0107 jedzenia, picia ani lek\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p><\/li><li><strong>Co zwi\u0119ksza ryzyko udaru m\u00f3zgu i jak mo\u017cna zmniejszy\u0107 ryzyko udaru na co dzie\u0144?<\/strong><p>Najwa\u017cniejsze modyfikowalne czynniki ryzyka udaru m\u00f3zgu to nadci\u015bnienie t\u0119tnicze, choroby serca, cukrzyca, podwy\u017cszony cholesterol, palenie tytoniu, brak ruchu i nadmierne spo\u017cycie alkoholu. Ryzyko mo\u017cna ogranicza\u0107 przez regularn\u0105 kontrol\u0119 ci\u015bnienia i rytmu serca, leczenie chor\u00f3b przewlek\u0142ych, 150 minut ruchu tygodniowo oraz zmian\u0119 diety i rzucenie palenia.<\/p><\/li><li><strong>Jak wygl\u0105da leczenie i rehabilitacja po udarze m\u00f3zgu w szpitalu i po ostrej fazie choroby?<\/strong><p>Leczenie udaru w szpitalu zaczyna si\u0119 od szybkiej diagnostyki neurologicznej i obrazowej, kt\u00f3ra pozwala odr\u00f3\u017cni\u0107 udar niedokrwienny od krwotocznego i dobra\u0107 w\u0142a\u015bciwe post\u0119powanie. Po stabilizacji stanu rozpoczyna si\u0119 wczesna rehabilitacja obejmuj\u0105ca fizjoterapi\u0119, terapi\u0119 mowy, ocen\u0119 po\u0142ykania i wsparcie psychologiczne, bo powr\u00f3t do sprawno\u015bci zale\u017cy nie tylko od pierwszych godzin, ale te\u017c od dalszej opieki.<\/p><\/li><\/ul>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"lead wp-block-paragraph\">Co to jest udar m\u00f3zgu i po czym rozpozna\u0107 stan zagro\u017cenia \u017cycia? W artykule wyja\u015bniamy najwa\u017cniejsze objawy, przyczyny oraz pierwsze kroki, kt\u00f3re trzeba podj\u0105\u0107 natychmiast. Dowiesz si\u0119 te\u017c, jak wygl\u0105da leczenie i rehabilitacja po udarze.<\/p>\n<div class=\"wp-block-rank-math-toc-block\" id=\"rank-math-toc\"><p><strong>What do you find in the article?<\/strong><\/p><nav><ul><li class=\"\"><a href=\"#co-to-jest-udar-mzgu-i-jakie-s-jego-rodzaje\">Co to jest udar m\u00f3zgu i jakie s\u0105 jego rodzaje<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#objawy-udaru-mzgu-ktrych-nie-wolno-ignorowa\">Objawy udaru m\u00f3zgu, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#co-robi-gdy-podejrzewasz-udar-u-siebie-lub-bliskiej-osoby\">Co robi\u0107, gdy podejrzewasz udar u siebie lub bliskiej osoby<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#co-zwiksza-ryzyko-udaru-i-jak-mu-zapobiega\">Co zwi\u0119ksza ryzyko udaru i jak mu zapobiega\u0107<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#jak-wyglda-diagnostyka-i-leczenie-udaru-w-szpitalu\">Jak wygl\u0105da diagnostyka i leczenie udaru w szpitalu<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#co-dalej-po-udarze-rehabilitacja-i-terapie-wspomagajce\">Co dalej po udarze: rehabilitacja i terapie wspomagaj\u0105ce<\/a><\/li><li class=\"\"><a href=\"#najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div><h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-to-jest-udar-mzgu-i-jakie-s-jego-rodzaje\">Co to jest udar m\u00f3zgu i jakie s\u0105 jego rodzaje<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli chcesz zrozumie\u0107, <strong>co to jest udar m\u00f3zgu<\/strong>, najpro\u015bciej uj\u0105\u0107 to tak: jest to <strong>nag\u0142e zaburzenie pracy m\u00f3zgu<\/strong>, do kt\u00f3rego dochodzi wtedy, gdy krew przestaje prawid\u0142owo dop\u0142ywa\u0107 do cz\u0119\u015bci tkanki nerwowej albo gdy naczynie krwiono\u015bne w m\u00f3zgu p\u0119ka i powoduje krwawienie. M\u00f3zg potrzebuje sta\u0142ego dop\u0142ywu tlenu i glukozy. Gdy ten dop\u0142yw zostaje przerwany cho\u0107by na kr\u00f3tki czas, kom\u00f3rki nerwowe zaczynaj\u0105 obumiera\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego udar nie jest zwyk\u0142ym os\u0142abieniem czy chwilowym pogorszeniem samopoczucia, ale stanem bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia zdrowia i \u017cycia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W praktyce udar oznacza, \u017ce konkretna cz\u0119\u015b\u0107 m\u00f3zgu przestaje wykonywa\u0107 swoje zadanie. Je\u015bli uszkodzeniu ulegnie obszar odpowiedzialny za mow\u0119, pojawiaj\u0105 si\u0119 trudno\u015bci w m\u00f3wieniu lub rozumieniu s\u0142\u00f3w. Je\u015bli problem dotyczy o\u015brodk\u00f3w ruchowych, mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 niedow\u0142ad r\u0119ki albo nogi. Objawy nie rozwijaj\u0105 si\u0119 tygodniami. Charakterystyczne jest to, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 <strong>nagle<\/strong> \u2014 w ci\u0105gu minut, a czasem sekund.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"udar-niedokrwienny-a-udar-krwotoczny\">Udar niedokrwienny a udar krwotoczny<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o dw\u00f3ch podstawowych typach udaru. <strong>Udar niedokrwienny<\/strong> stanowi oko\u0142o <strong>80% wszystkich przypadk\u00f3w<\/strong>. Dochodzi do niego wtedy, gdy naczynie doprowadzaj\u0105ce krew do m\u00f3zgu zostaje zamkni\u0119te przez skrzeplin\u0119 lub materia\u0142 zatorowy. W rezultacie fragment m\u00f3zgu nie dostaje tlenu i zaczyna obumiera\u0107. To w\u0142a\u015bnie ten typ udaru najcz\u0119\u015bciej daje szans\u0119 na leczenie reperfuzyjne, czyli przywr\u00f3cenie przep\u0142ywu krwi, je\u015bli pacjent trafi do szpitala odpowiednio szybko.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Udar krwotoczny<\/strong> to oko\u0142o <strong>20% przypadk\u00f3w<\/strong>. W tym wariancie problemem nie jest zatkanie naczynia, ale jego p\u0119kni\u0119cie i wylanie si\u0119 krwi do m\u00f3zgu lub przestrzeni otaczaj\u0105cych m\u00f3zg. Krew uciska tkank\u0119 nerwow\u0105 i uszkadza j\u0105 mechanicznie oraz chemicznie. Taki udar potocznie bywa nazywany wylewem, cho\u0107 warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ka\u017cdy udar to wylew. To wa\u017cne rozr\u00f3\u017cnienie, bo spos\u00f3b leczenia obu postaci jest zupe\u0142nie inny.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-udar-jest-stanem-nagym\">Dlaczego udar jest stanem nag\u0142ym<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W przypadku udaru liczy si\u0119 dos\u0142ownie ka\u017cda minuta. Tkanka m\u00f3zgowa nie ma du\u017cych zapas\u00f3w energii, wi\u0119c bardzo \u017ale znosi brak tlenu. Im d\u0142u\u017cej trwa niedokrwienie albo ucisk spowodowany krwawieniem, tym wi\u0119kszy obszar m\u00f3zgu ulega nieodwracalnemu uszkodzeniu. To w\u0142a\u015bnie z tego powodu w neurologii u\u017cywa si\u0119 okre\u015blenia <strong>\u201eczas to m\u00f3zg\u201d<\/strong>. Nie jest to slogan, ale praktyczny opis sytuacji klinicznej.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaczenie czasu dobrze pokazuj\u0105 dane dotycz\u0105ce leczenia. W udarze niedokrwiennym standardowe okno dla trombolizy do\u017cylnej wynosi <strong>4,5 godziny<\/strong> od pocz\u0105tku objaw\u00f3w. Co wi\u0119cej, wyniki s\u0105 tym lepsze, im szybciej pacjent dostanie pomoc. Tromboliza wdro\u017cona do 90 minut od pocz\u0105tku objaw\u00f3w mo\u017ce nawet <strong>trzykrotnie zwi\u0119ksza\u0107 szans\u0119 pe\u0142nej sprawno\u015bci<\/strong> w por\u00f3wnaniu z leczeniem rozpocz\u0119tym mi\u0119dzy 3. a 4,5 godzin\u0105. To pokazuje, \u017ce zwlekanie \u201ejeszcze chwil\u0119\u201d realnie pogarsza rokowanie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-czsto-udar-wystpuje-w-polsce\">Jak cz\u0119sto udar wyst\u0119puje w Polsce<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skala problemu jest du\u017ca. W Polsce w 2022 roku odnotowano <strong>73,9 tys. przypadk\u00f3w udaru niedokrwiennego<\/strong>, z czego <strong>89,1%<\/strong> stanowi\u0142y zachorowania pierwszorazowe. Mediana wieku chorych wynios\u0142a <strong>73 lata<\/strong>, co oznacza, \u017ce udar najcz\u0119\u015bciej dotyczy os\u00f3b starszych, ale nie wyklucza to zachorowania w m\u0142odszym wieku. To jedna z najwa\u017cniejszych przyczyn trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci u doros\u0142ych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli wi\u0119c zastanawiasz si\u0119, <strong>co to jest udar m\u00f3zgu<\/strong> z perspektywy codziennej praktyki medycznej, odpowied\u017a brzmi: to cz\u0119sty, nag\u0142y i bardzo powa\u017cny incydent naczyniowy, kt\u00f3ry wymaga natychmiastowego rozpoznania i szybkiego transportu do szpitala. Im lepiej rozumiesz jego mechanizm, tym \u0142atwiej zauwa\u017cysz pierwsze sygna\u0142y alarmowe i zareagujesz bez niepotrzebnej zw\u0142oki.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"objawy-udaru-mzgu-ktrych-nie-wolno-ignorowa\">Objawy udaru m\u00f3zgu, kt\u00f3rych nie wolno ignorowa\u0107<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Objawy udaru s\u0105 zwykle nag\u0142e i wyra\u017anie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od zwyk\u0142ego zm\u0119czenia czy chwilowego spadku formy. Najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 <strong>bez ostrze\u017cenia<\/strong>. Kto\u015b jeszcze przed chwil\u0105 m\u00f3wi\u0142 normalnie, chodzi\u0142 samodzielnie i by\u0142 w pe\u0142nym kontakcie, a po kilku minutach ma problem z mow\u0105, opada mu k\u0105cik ust albo nie mo\u017ce podnie\u015b\u0107 r\u0119ki. Taki obraz powinien natychmiast uruchomi\u0107 alarm.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczstsze-objawy-po-jednej-stronie-ciaa\">Najcz\u0119stsze objawy po jednej stronie cia\u0142a<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej typowe symptomy to <strong>os\u0142abienie mi\u0119\u015bni twarzy<\/strong> i <strong>niedow\u0142ad ko\u0144czyn po jednej stronie cia\u0142a<\/strong>. Mo\u017cesz zauwa\u017cy\u0107 opadanie po\u0142owy twarzy, asymetryczny u\u015bmiech albo trudno\u015b\u0107 w pokazaniu z\u0119b\u00f3w. Chory mo\u017ce nie by\u0107 w stanie unie\u015b\u0107 jednej r\u0119ki na t\u0119 sam\u0105 wysoko\u015b\u0107 co drugiej lub zg\u0142asza\u0107 nag\u0142e os\u0142abienie nogi. Czasem ko\u0144czyna nie jest ca\u0142kowicie pora\u017cona, ale staje si\u0119 wyra\u017anie mniej sprawna, ci\u0119\u017cka, \u201eobca\u201d lub dr\u0119twa.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do bardzo cz\u0119stych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 te\u017c <strong>zaburzenia mowy<\/strong>. Osoba z udarem mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 niewyra\u017anie, myli\u0107 s\u0142owa, urywa\u0107 zdania albo nie rozumie\u0107 prostych polece\u0144. Zdarza si\u0119, \u017ce problem wygl\u0105da jak nag\u0142e \u201espl\u0105tanie\u201d albo wra\u017cenie, \u017ce chory jest pod wp\u0142ywem alkoholu, mimo \u017ce nim nie jest. To cz\u0119sty pow\u00f3d b\u0142\u0119dnej interpretacji, szczeg\u00f3lnie gdy udar wydarza si\u0119 poza domem.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"objawy-mniej-oczywiste-widzenie-poykanie-przytomno\">Objawy mniej oczywiste: widzenie, po\u0142ykanie, przytomno\u015b\u0107<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ka\u017cdy udar daje podr\u0119cznikowy obraz z wyra\u017anym parali\u017cem. Czasem pierwszym sygna\u0142em s\u0105 <strong>zaburzenia widzenia<\/strong> \u2014 podw\u00f3jne widzenie, nag\u0142e pogorszenie ostro\u015bci, ograniczenie pola widzenia albo utrata widzenia w jednym oku. U cz\u0119\u015bci pacjent\u00f3w pojawia si\u0119 trudno\u015b\u0107 z ocen\u0105 odleg\u0142o\u015bci, r\u00f3wnowag\u0105 czy koordynacj\u0105 ruch\u00f3w.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Innym alarmuj\u0105cym objawem s\u0105 <strong>zaburzenia po\u0142ykania<\/strong>. Chory mo\u017ce krztusi\u0107 si\u0119 \u015blin\u0105, nie by\u0107 w stanie bezpiecznie prze\u0142kn\u0105\u0107 wody albo mie\u0107 wyra\u017anie os\u0142abione mi\u0119\u015bnie j\u0119zyka i gard\u0142a. W ci\u0119\u017cszych przypadkach dochodzi do <strong>zaburze\u0144 \u015bwiadomo\u015bci<\/strong>, senno\u015bci, spl\u0105tania, a nawet utraty przytomno\u015bci. Takie objawy szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto budz\u0105 du\u017cy niepok\u00f3j, ale niezale\u017cnie od ich nasilenia wymagaj\u0105 pilnej reakcji.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto zapami\u0119ta\u0107 prost\u0105 zasad\u0119: je\u015bli objawy pojawi\u0142y si\u0119 nagle i dotycz\u0105 twarzy, r\u0119ki, nogi, mowy, widzenia lub przytomno\u015bci, nale\u017cy my\u015ble\u0107 o udarze, dop\u00f3ki lekarz go nie wykluczy. To dotyczy tak\u017ce sytuacji, gdy dolegliwo\u015bci po kilku minutach s\u0142abn\u0105 lub chwilowo ust\u0119puj\u0105.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-liczy-si-pierwsza-godzina\">Dlaczego liczy si\u0119 pierwsza godzina<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsza godzina od wyst\u0105pienia objaw\u00f3w jest kluczowa, bo wtedy szansa na skuteczne leczenie jest najwi\u0119ksza. W praktyce nie chodzi tylko o samo podanie leku. Trzeba jeszcze dojecha\u0107 do szpitala, przej\u015b\u0107 badanie neurologiczne, wykona\u0107 pilne obrazowanie i potwierdzi\u0107, z jakim typem udaru masz do czynienia. Ka\u017cdy etap zabiera czas. Je\u015bli zwlekasz w domu 30\u201360 minut, realnie skracasz okno terapeutyczne.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W polskich oddzia\u0142ach udarowych oko\u0142o <strong>60% pacjent\u00f3w<\/strong> ma wykonane badanie TK w ci\u0105gu pierwszej godziny hospitalizacji. To dobry kierunek, ale skuteczno\u015b\u0107 ca\u0142ego systemu zaczyna si\u0119 wcze\u015bniej \u2014 od tego, czy kto\u015b szybko rozpozna objawy i zadzwoni po karetk\u0119. Gdy wiesz, <strong>co to jest udar m\u00f3zgu<\/strong> i jak si\u0119 objawia, zwi\u0119kszasz szans\u0119, \u017ce pomoc pojawi si\u0119 na czas.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--tip has-vivid-green-cyan-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u2705 Zapisz godzin\u0119 pierwszych objaw\u00f3w:<\/strong> Lekarz ocenia leczenie od momentu, gdy pacjent by\u0142 ostatnio bez objaw\u00f3w. Ta godzina decyduje m.in. o trombolizie w oknie 4,5 godziny.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-robi-gdy-podejrzewasz-udar-u-siebie-lub-bliskiej-osoby\">Co robi\u0107, gdy podejrzewasz udar u siebie lub bliskiej osoby<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W sytuacji podejrzenia udaru najgorszym rozwi\u0105zaniem jest czekanie, a\u017c objawy same przejd\u0105. Nawet je\u015bli chory twierdzi, \u017ce \u201ezaraz mu minie\u201d, nie warto ryzykowa\u0107. Post\u0119powanie powinno by\u0107 proste, szybkie i uporz\u0105dkowane. Tu nie ma miejsca na obserwacj\u0119 przez kilka godzin ani na samodzielne szukanie domowych sposob\u00f3w.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"pierwsza-pomoc-krok-po-kroku\">Pierwsza pomoc krok po kroku<\/h3>\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li><strong>Zadzwo\u0144 pod 112 lub 999.<\/strong> Powiedz wyra\u017anie, \u017ce podejrzewasz udar m\u00f3zgu i opisz objawy.<\/li><li><strong>Zanotuj godzin\u0119 pocz\u0105tku objaw\u00f3w<\/strong> albo godzin\u0119, kiedy chory by\u0142 ostatnio widziany bez objaw\u00f3w.<\/li><li><strong>Zapewnij bezpiecze\u0144stwo.<\/strong> Posad\u017a lub po\u0142\u00f3\u017c chorego w wygodnej pozycji, najlepiej z lekko uniesion\u0105 g\u0142ow\u0105, je\u015bli jest przytomny.<\/li><li><strong>Utrzymuj spok\u00f3j i obserwuj.<\/strong> Sprawd\u017a, czy chory oddycha, czy kontakt jest zachowany i czy objawy si\u0119 nasilaj\u0105.<\/li><li><strong>Przy utracie przytomno\u015bci<\/strong> oce\u0144 oddech. Je\u015bli oddech jest prawid\u0142owy, u\u0142\u00f3\u017c chorego bezpiecznie na boku. Je\u015bli oddechu nie ma, rozpocznij resuscytacj\u0119 zgodnie z instrukcjami dyspozytora.<\/li><\/ol>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli podejrzenie dotyczy Ciebie, nie pr\u00f3buj prowadzi\u0107 samochodu do szpitala. Stan mo\u017ce si\u0119 gwa\u0142townie pogorszy\u0107 w drodze. Zesp\u00f3\u0142 ratownictwa medycznego nie tylko przewiezie Ci\u0119 szybciej we w\u0142a\u015bciwe miejsce, ale te\u017c rozpocznie ocen\u0119 jeszcze przed przyjazdem do szpitala i przeka\u017ce informacje oddzia\u0142owi udarowemu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"jakich-bdw-unika-przed-przyjazdem-karetki\">Jakich b\u0142\u0119d\u00f3w unika\u0107 przed przyjazdem karetki<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najcz\u0119stszy b\u0142\u0105d to <strong>czekanie na popraw\u0119<\/strong>. Objawy mog\u0105 chwilowo os\u0142abn\u0105\u0107, ale nie oznacza to bezpiecze\u0144stwa. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e zaburzenia mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o TIA, czyli przemijaj\u0105cym ataku niedokrwiennym, kt\u00f3ry bywa sygna\u0142em ostrzegawczym przed pe\u0142nym udarem.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugim b\u0142\u0119dem jest <strong>podawanie lek\u00f3w na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119<\/strong>, zw\u0142aszcza aspiryny. Bez badania obrazowego nie da si\u0119 stwierdzi\u0107, czy masz do czynienia z udarem niedokrwiennym czy krwotocznym. W tej drugiej sytuacji leki przeciwp\u0142ytkowe mog\u0105 pogorszy\u0107 krwawienie. R\u00f3wnie ryzykowne jest podawanie jedzenia i picia. Chory mo\u017ce mie\u0107 zaburzenia po\u0142ykania i \u0142atwo si\u0119 zakrztusi\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie nale\u017cy te\u017c zmusza\u0107 chorego do chodzenia, wykonywania \u0107wicze\u0144, picia kawy czy \u201erozruszania si\u0119\u201d. Udar nie minie od odpoczynku ani od pobudzenia organizmu. Jedyn\u0105 racjonaln\u0105 drog\u0105 jest pilna pomoc medyczna. Gdy wiesz, <strong>co to jest udar m\u00f3zgu<\/strong>, \u0142atwiej unikniesz dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re z pozoru wydaj\u0105 si\u0119 rozs\u0105dne, a w praktyce mog\u0105 zaszkodzi\u0107.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--warning has-luminous-vivid-amber-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u26a0\ufe0f Nie podawaj lek\u00f3w ani jedzenia:<\/strong> Nie podawaj aspiryny, jedzenia ani picia. Przy zaburzeniach po\u0142ykania grozi to zakrztuszeniem, a w udarze krwotocznym leki przeciwp\u0142ytkowe mog\u0105 zaszkodzi\u0107.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-zwiksza-ryzyko-udaru-i-jak-mu-zapobiega\">Co zwi\u0119ksza ryzyko udaru i jak mu zapobiega\u0107<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar rzadko pojawia si\u0119 ca\u0142kowicie bez przyczyny. Najcz\u0119\u015bciej jest ko\u0144cowym efektem lat dzia\u0142ania czynnik\u00f3w, kt\u00f3re uszkadzaj\u0105 naczynia krwiono\u015bne, zaburzaj\u0105 prac\u0119 serca albo sprzyjaj\u0105 tworzeniu si\u0119 zakrzep\u00f3w. Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z tych czynnik\u00f3w mo\u017cesz realnie kontrolowa\u0107. Profilaktyka nie daje stuprocentowej gwarancji, ale potrafi wyra\u017anie obni\u017cy\u0107 ryzyko.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"nadcinienie-i-choroby-serca\">Nadci\u015bnienie i choroby serca<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nadci\u015bnienie t\u0119tnicze<\/strong> to najwa\u017cniejszy modyfikowalny czynnik ryzyka udaru. M\u00f3wi\u0105c prosto: je\u015bli ci\u015bnienie jest przez lata zbyt wysokie, naczynia krwiono\u015bne szybciej si\u0119 zu\u017cywaj\u0105, sztywniej\u0105 i \u0142atwiej ulegaj\u0105 uszkodzeniu. Kontrola ci\u015bnienia mo\u017ce obni\u017cy\u0107 ryzyko udaru nawet o <strong>40%<\/strong>. To bardzo du\u017co, bior\u0105c pod uwag\u0119 skal\u0119 problemu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drug\u0105 wa\u017cn\u0105 grup\u0105 czynnik\u00f3w s\u0105 <strong>heart diseases<\/strong>, zw\u0142aszcza <strong>migotanie przedsionk\u00f3w<\/strong>. To zaburzenie rytmu, w kt\u00f3rym serce pracuje nieregularnie, a w jego jamach mog\u0105 tworzy\u0107 si\u0119 skrzepliny. Taka skrzeplina mo\u017ce nast\u0119pnie pop\u0142yn\u0105\u0107 do naczy\u0144 m\u00f3zgowych i wywo\u0142a\u0107 udar niedokrwienny. Ryzyko ro\u015bnie z wiekiem, ale problem dotyczy tak\u017ce os\u00f3b w \u015brednim wieku, zw\u0142aszcza je\u015bli arytmia pozostaje nierozpoznana lub nieleczona.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaczenie maj\u0105 te\u017c inne schorzenia sercowo-naczyniowe: niewydolno\u015b\u0107 serca, przebyty zawa\u0142, mia\u017cd\u017cyca t\u0119tnic szyjnych czy wady zastawek. W praktyce profilaktyka udaru cz\u0119sto zaczyna si\u0119 nie od neurologii, ale od rzetelnego leczenia kardiologicznego i regularnej kontroli ci\u015bnienia oraz rytmu serca.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"cukrzyca-cholesterol-i-styl-ycia\">Cukrzyca, cholesterol i styl \u017cycia<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Cukrzyca<\/strong> przyspiesza uszkodzenie naczy\u0144 i sprzyja mia\u017cd\u017cycy. Je\u015bli poziom glukozy jest \u017ale kontrolowany, ryzyko udaru ro\u015bnie, podobnie jak ryzyko gorszego przebiegu choroby. Podobnie dzia\u0142a <strong>zaburzony profil lipidowy<\/strong>, czyli podwy\u017cszony cholesterol, zw\u0142aszcza frakcja LDL. Odk\u0142adanie si\u0119 blaszek mia\u017cd\u017cycowych zw\u0119\u017ca \u015bwiat\u0142o naczy\u0144 i zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo ich zamkni\u0119cia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Du\u017ce znaczenie ma styl \u017cycia. <strong>Palenie tytoniu<\/strong> uszkadza \u015br\u00f3db\u0142onek naczy\u0144 i zwi\u0119ksza krzepliwo\u015b\u0107 krwi. <strong>Nadmiar soli<\/strong> sprzyja nadci\u015bnieniu. <strong>Brak ruchu<\/strong> pogarsza metabolizm, zwi\u0119ksza mas\u0119 cia\u0142a i wp\u0142ywa niekorzystnie na uk\u0142ad kr\u0105\u017cenia. <strong>Nadmierne spo\u017cycie alkoholu<\/strong> tak\u017ce podnosi ryzyko. Profilaktyka nie musi oznacza\u0107 rewolucji od jutra. Cz\u0119sto zaczyna si\u0119 od kilku konkretnych decyzji: pomiaru ci\u015bnienia 2\u20133 razy w tygodniu, 150 minut ruchu tygodniowo, ograniczenia wysoko przetworzonej \u017cywno\u015bci i rzucenia palenia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi masz ju\u017c rozpoznane nadci\u015bnienie, cukrzyc\u0119 lub zaburzenia lipidowe, kluczowe jest systematyczne leczenie. Samo posiadanie recepty nie chroni przed udarem. Ochron\u0119 daje dopiero dobrze prowadzona terapia i regularna kontrola wynik\u00f3w.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"udar-u-modszych-dorosych\">Udar u m\u0142odszych doros\u0142ych<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cho\u0107 mediana wieku pacjent\u00f3w z udarem w Polsce wynosi 73 lata, udar mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce u os\u00f3b m\u0142odszych. W tej grupie cz\u0119\u015bciej bierze si\u0119 pod uwag\u0119 <strong>wady serca<\/strong>, <strong>choroby naczy\u0144<\/strong>, rozwarstwienia t\u0119tnic, niekt\u00f3re anomalie naczyniowe, a tak\u017ce urazy czy migren\u0119. To wa\u017cne, bo m\u0142ody wiek bywa fa\u0142szywie uspokajaj\u0105cy. Objawy s\u0105 takie same i r\u00f3wnie\u017c wymagaj\u0105 pilnego dzia\u0142ania.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-group info-box info-box--info has-pale-cyan-blue-background-color has-background\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\ud83d\udca1 Oddzia\u0142 udarowy robi r\u00f3\u017cnic\u0119:<\/strong> W Polsce 90-dniowa \u015bmiertelno\u015b\u0107 wynosi\u0142a 15% w oddzia\u0142ach udarowych i 39,2% na innych oddzia\u0142ach. To pokazuje, jak wa\u017cne jest w\u0142a\u015bciwe miejsce leczenia.<\/p><\/div><\/div>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"jak-wyglda-diagnostyka-i-leczenie-udaru-w-szpitalu\">Jak wygl\u0105da diagnostyka i leczenie udaru w szpitalu<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po przyje\u017adzie do szpitala najwa\u017cniejsze jest szybkie ustalenie, z jakim rodzajem udaru lekarze maj\u0105 do czynienia. Objawy kliniczne mog\u0105 sugerowa\u0107 rozpoznanie, ale o leczeniu decyduj\u0105 przede wszystkim badanie neurologiczne i pilne obrazowanie m\u00f3zgu. Tutaj nie ma miejsca na zgadywanie, bo udar niedokrwienny i krwotoczny leczy si\u0119 inaczej.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"po-co-wykonuje-si-tk-lub-mri\">Po co wykonuje si\u0119 TK lub MRI<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstawowym badaniem jest zwykle <strong>tomografia komputerowa g\u0142owy<\/strong>, czyli TK. Jej g\u0142\u00f3wnym celem na pocz\u0105tku nie jest pokazanie ka\u017cdego szczeg\u00f3\u0142u niedokrwienia, ale <strong>wykluczenie krwotoku<\/strong>. To krytyczne, bo dopiero po takim rozr\u00f3\u017cnieniu mo\u017cna bezpiecznie kwalifikowa\u0107 chorego do leczenia reperfuzyjnego. W cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w wykonuje si\u0119 te\u017c <strong>rezonans magnetyczny<\/strong>, czyli MRI, albo rozszerzone badania naczyniowe i perfuzyjne, kt\u00f3re pomagaj\u0105 oceni\u0107, ile tkanki m\u00f3zgowej da si\u0119 jeszcze uratowa\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki badaniom obrazowym lekarz ocenia nie tylko rodzaj udaru, ale te\u017c lokalizacj\u0119 zmiany, wielko\u015b\u0107 uszkodzenia i obecno\u015b\u0107 zamkni\u0119cia du\u017cego naczynia. To przek\u0142ada si\u0119 na decyzj\u0119, czy mo\u017cliwa jest tromboliza, trombektomia albo inna forma post\u0119powania. W dobrze dzia\u0142aj\u0105cych oddzia\u0142ach czas od przyj\u0119cia do wykonania TK musi by\u0107 liczony w minutach, nie godzinach.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"tromboliza-i-tenekteplaza\">Tromboliza i tenekteplaza<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli badania potwierdz\u0105 <strong>udar niedokrwienny<\/strong> i nie ma przeciwwskaza\u0144, mo\u017cna zastosowa\u0107 <strong>tromboliz\u0119 do\u017cyln\u0105<\/strong>. To leczenie polega na podaniu leku, kt\u00f3ry ma rozpu\u015bci\u0107 skrzeplin\u0119 zamykaj\u0105c\u0105 naczynie. Standardowe okno czasowe wynosi <strong>do 4,5 godziny<\/strong> od pocz\u0105tku objaw\u00f3w. Im wcze\u015bniej lek zostanie podany, tym wi\u0119ksza szansa na odzyskanie funkcji neurologicznych i mniejszy obszar trwa\u0142ego uszkodzenia.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez lata najcz\u0119\u015bciej stosowan\u0105 substancj\u0105 by\u0142a alteplaza. Aktualne wytyczne AHA\/ASA z 2026 roku dopuszczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c <strong>tenekteplaz\u0119<\/strong> jako alternatyw\u0119 dla alteplazy u pacjent\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych okre\u015blone kryteria i w tym samym przedziale czasowym. Dla pacjenta najwa\u017cniejsza informacja jest prosta: je\u015bli trafisz szybko do odpowiedniego szpitala, istnieje realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 leczenia, kt\u00f3re przywraca przep\u0142yw krwi i poprawia rokowanie.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"kiedy-stosuje-si-trombektomi\">Kiedy stosuje si\u0119 trombektomi\u0119<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U cz\u0119\u015bci chorych problemem jest zamkni\u0119cie du\u017cego naczynia m\u00f3zgowego. W takiej sytuacji sama tromboliza mo\u017ce nie wystarczy\u0107. Wtedy rozwa\u017ca si\u0119 <strong>trombektomi\u0119 mechaniczn\u0105<\/strong>, czyli zabieg endowaskularny polegaj\u0105cy na usuni\u0119ciu skrzepliny z naczynia przy u\u017cyciu specjalnych narz\u0119dzi wprowadzanych przez t\u0119tnic\u0119. Najcz\u0119\u015bciej wykonuje si\u0119 j\u0105 <strong>do 6 godzin<\/strong> od pocz\u0105tku objaw\u00f3w, ale u wybranych pacjent\u00f3w okno mo\u017ce by\u0107 d\u0142u\u017csze, je\u015bli badania obrazowe pokazuj\u0105, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tkanki m\u00f3zgowej nadal mo\u017cna uratowa\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trombektomia nie jest procedur\u0105 dla ka\u017cdego pacjenta z udarem, ale w odpowiednio dobranej grupie potrafi wyra\u017anie poprawi\u0107 wynik leczenia. To kolejny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego szybki transport do szpitala z odpowiednim zapleczem ma tak du\u017ce znaczenie.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"co-dalej-po-udarze-rehabilitacja-i-terapie-wspomagajce\">Co dalej po udarze: rehabilitacja i terapie wspomagaj\u0105ce<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Leczenie udaru nie ko\u0144czy si\u0119 na pierwszych godzinach i pierwszej decyzji terapeutycznej. Ostra faza jest kluczowa, ale r\u00f3wnie wa\u017cne jest to, co dzieje si\u0119 p\u00f3\u017aniej. Gdy stan chorego zostanie ustabilizowany, zaczyna si\u0119 etap zapobiegania powik\u0142aniom, odzyskiwania funkcji i ograniczania trwa\u0142ej niepe\u0142nosprawno\u015bci. W\u0142a\u015bnie tutaj liczy si\u0119 dobrze zorganizowana opieka, wczesna rehabilitacja i rozs\u0105dne podej\u015bcie do terapii wspomagaj\u0105cych.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"wczesna-rehabilitacja-po-udarze\">Wczesna rehabilitacja po udarze<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rehabilitacj\u0119 po udarze rozpoczyna si\u0119 zwykle <strong>w pierwszych dniach po stabilizacji stanu<\/strong>. Obejmuje ona nie tylko \u0107wiczenia ruchowe, ale te\u017c nauk\u0119 codziennych czynno\u015bci, terapi\u0119 mowy, ocen\u0119 po\u0142ykania oraz wsparcie psychologiczne. W praktyce plan post\u0119powania zale\u017cy od tego, jakie funkcje zosta\u0142y zaburzone. Inne potrzeby ma pacjent z niedow\u0142adem r\u0119ki, inne osoba z afazj\u0105, czyli zaburzeniem mowy, a jeszcze inne chory z problemami poznawczymi i emocjonalnymi.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wczesna fizjoterapia pomaga ogranicza\u0107 przykurcze, poprawia\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 i stopniowo odbudowywa\u0107 sprawno\u015b\u0107 chodu. Terapia logopedyczna wspiera odzyskiwanie mowy i bezpiecznego po\u0142ykania. Z kolei wsparcie psychologiczne bywa niezb\u0119dne, bo po udarze cz\u0119ste s\u0105 l\u0119k, frustracja i obni\u017cenie nastroju. Dobrze zaplanowana rehabilitacja nie daje gwarancji pe\u0142nego powrotu do formy, ale zdecydowanie zwi\u0119ksza szans\u0119 na wi\u0119ksz\u0105 samodzielno\u015b\u0107.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"dlaczego-oddzia-udarowy-poprawia-rokowanie\">Dlaczego oddzia\u0142 udarowy poprawia rokowanie<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dane z Polski pokazuj\u0105 wyra\u017anie, \u017ce miejsce leczenia ma ogromne znaczenie. <strong>90-dniowa \u015bmiertelno\u015b\u0107<\/strong> po udarze wynosi\u0142a <strong>21,9%<\/strong> w skali kraju, ale w oddzia\u0142ach udarowych by\u0142o to <strong>15%<\/strong>, podczas gdy na innych oddzia\u0142ach a\u017c <strong>39,2%<\/strong>. To r\u00f3\u017cnica, kt\u00f3rej nie da si\u0119 zignorowa\u0107. Specjalistyczny oddzia\u0142 udarowy oznacza szybsz\u0105 diagnostyk\u0119, lepsze procedury, bardziej do\u015bwiadczony zesp\u00f3\u0142 i sprawniej wdra\u017can\u0105 rehabilitacj\u0119.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce oko\u0142o <strong>30% pacjent\u00f3w nie prze\u017cywa roku od udaru<\/strong>. To pokazuje, jak ci\u0119\u017cka jest to choroba i jak wa\u017cne pozostaj\u0105 nie tylko dzia\u0142ania ratunkowe, ale te\u017c p\u00f3\u017aniejsze leczenie przyczyn, kontrola ci\u015bnienia, cukrzycy, rytmu serca i regularna rehabilitacja. Je\u015bli zastanawiasz si\u0119, <strong>co to jest udar m\u00f3zgu<\/strong> z punktu widzenia dalszego \u017cycia pacjenta, odpowied\u017a jest bardzo konkretna: to cz\u0119sto pocz\u0105tek d\u0142ugiego procesu leczenia, a nie jednorazowy incydent.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"inhalacja-wodorem--co-mwi-badania\">Inhalacja wodorem \u2014 co m\u00f3wi\u0105 badania<\/h3>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ostatnich latach pojawi\u0142o si\u0119 zainteresowanie terapiami wspomagaj\u0105cymi, kt\u00f3re mog\u0142yby ogranicza\u0107 stres oksydacyjny i wspiera\u0107 regeneracj\u0119 po niedokrwieniu m\u00f3zgu. Jednym z takich kierunk\u00f3w jest <strong>hydrogen inhalation<\/strong>. Trzeba jednak uczciwie podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie jest to zamiennik leczenia szpitalnego, trombolizy, trombektomii ani rehabilitacji. Mo\u017cna o niej m\u00f3wi\u0107 wy\u0142\u0105cznie jako o <strong>potencjalnej terapii uzupe\u0142niaj\u0105cej<\/strong>.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Badanie kliniczne dotycz\u0105ce pacjent\u00f3w z ostrym zawa\u0142em m\u00f3zgu, czyli udarem niedokrwiennym, pokaza\u0142o, \u017ce <strong>inhalacja 3% wodoru<\/strong> stosowana w okresie <strong>6\u201324 godzin od wyst\u0105pienia udaru<\/strong> wi\u0105za\u0142a si\u0119 z popraw\u0105 wynik\u00f3w w skali <strong>NIHSS<\/strong>, lepsz\u0105 funkcj\u0105 motoryczn\u0105 i korzystniejszym obrazem MRI u pacjent\u00f3w z \u0142agodnym do umiarkowanego nasileniem objaw\u00f3w. Co istotne, w badaniu nie odnotowano istotnych dzia\u0142a\u0144 niepo\u017c\u0105danych. NIHSS to standaryzowana skala, kt\u00f3r\u0105 lekarze oceniaj\u0105 ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 deficyt\u00f3w neurologicznych, wi\u0119c poprawa w tym zakresie ma realne znaczenie kliniczne.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To obiecuj\u0105cy kierunek, ale nadal wymagaj\u0105cy ostro\u017cnej interpretacji. Wyniki wst\u0119pnych bada\u0144 nie oznaczaj\u0105 jeszcze, \u017ce ka\u017cda osoba po udarze powinna stosowa\u0107 tak\u0105 metod\u0119. Je\u015bli rozwa\u017casz inhalacj\u0119 wodorem po udarze, powinna ona by\u0107 omawiana z lekarzem prowadz\u0105cym, najlepiej w ramach szerszego planu post\u0119powania. Najwa\u017cniejsza zasada pozostaje niezmienna: najpierw szybkie leczenie ostrej fazy w szpitalu, potem rehabilitacja i dopiero na tym tle rozwa\u017canie rozwi\u0105za\u0144 wspomagaj\u0105cych.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"najczciej-zadawane-pytania\">Frequently Asked Questions<\/h2>\n\n<div id=\"rank-math-faq\" class=\"rank-math-block\">\n<div class=\"rank-math-list\">\n<div id=\"faq-q-1\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy udar m\u00f3zgu i wylew to to samo?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Nie. Udar to poj\u0119cie szersze: ok. 80% przypadk\u00f3w to udar niedokrwienny, a ok. 20% krwotoczny. Wylew potocznie zwykle oznacza w\u0142a\u015bnie udar krwotoczny, czyli p\u0119kni\u0119cie naczynia i krwawienie do m\u00f3zgu.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-2\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Ile czasu jest na leczenie po pierwszych objawach udaru?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Tromboliz\u0119 do\u017cyln\u0105 stosuje si\u0119 zwykle do 4,5 godziny od pocz\u0105tku objaw\u00f3w. Trombektomia mechaniczna najcz\u0119\u015bciej jest mo\u017cliwa do 6 godzin, a u wybranych pacjent\u00f3w d\u0142u\u017cej po ocenie TK lub MRI. Im szybciej, tym wi\u0119ksza szansa na sprawno\u015b\u0107.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-3\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Jakie objawy powinny od razu sk\u0142oni\u0107 do wezwania karetki?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Alarmuj\u0105ce s\u0105: opadni\u0119ty k\u0105cik ust, nag\u0142y niedow\u0142ad r\u0119ki lub nogi po jednej stronie, zaburzenia mowy, po\u0142ykania albo widzenia oraz utrata przytomno\u015bci. Nie czekaj na popraw\u0119 \u2014 dzwo\u0144 112 lub 999.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-4\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy objawy udaru mog\u0105 same min\u0105\u0107?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Tak, ale to nie znaczy, \u017ce zagro\u017cenie min\u0119\u0142o. Kr\u00f3tkotrwa\u0142e objawy mog\u0105 oznacza\u0107 TIA, czyli przemijaj\u0105cy atak niedokrwienny, kt\u00f3ry cz\u0119sto poprzedza pe\u0142ny udar. Taka sytuacja te\u017c wymaga pilnej diagnostyki.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-5\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy m\u0142oda osoba mo\u017ce mie\u0107 udar m\u00f3zgu?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Tak. U m\u0142odszych doros\u0142ych udar bywa zwi\u0105zany m.in. z wadami serca, chorobami naczy\u0144, migren\u0105, urazami lub anomaliami naczyniowymi. Jest rzadszy ni\u017c u senior\u00f3w, ale nie wolno bagatelizowa\u0107 objaw\u00f3w.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"faq-q-6\" class=\"rank-math-list-item\">\n<h3 class=\"rank-math-question\">Czy inhalacja wodorem pomaga po udarze?<\/h3>\n<div class=\"rank-math-answer\">\n\n<p>Badania kliniczne sugeruj\u0105 potencja\u0142 terapii wspomagaj\u0105cej: inhalacja 3% wodoru 6\u201324 godzin od udaru niedokrwiennego poprawia\u0142a m.in. NIHSS i funkcje motoryczne u wybranych pacjent\u00f3w. To jednak nie zast\u0119puje leczenia szpitalnego i wymaga konsultacji lekarskiej.<\/p>\n\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Udar m\u00f3zgu to stan nag\u0142y, w kt\u00f3rym szybkie rozpoznanie objaw\u00f3w i natychmiastowe wezwanie pomocy maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na \u017cycie, sprawno\u015b\u0107 i rokowanie. Najwa\u017cniejszy wniosek jest prosty: nie czekaj na popraw\u0119, tylko reaguj od razu, a po ostrej fazie zadbaj o leczenie przyczyn, rehabilitacj\u0119 i \u015bwiadome decyzje dotycz\u0105ce terapii wspomagaj\u0105cych.<\/p> <p class=\"wp-block-paragraph\">Learn more - Click here: <a href=\"https:\/\/anev.com.pl\/en\/\">https:\/\/anev.com.pl\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czego si\u0119 dowiesz? Co to jest udar m\u00f3zgu i dlaczego udar m\u00f3zgu jest stanem bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia \u017cycia? Udar m\u00f3zgu to nag\u0142e&#8230;<\/p>","protected":false},"author":8,"featured_media":888,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-3210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy"],"acf":[],"meta_title":"Co to jest udar m\u00f3zgu? Objawy, pomoc i leczenie","meta_description":"Co to jest udar m\u00f3zgu? Sprawd\u017a objawy, przyczyny, pierwsz\u0105 pomoc oraz leczenie i rehabilitacj\u0119 po udarze. Przeczytaj praktyczny poradnik.","meta_keyword":"co to jest udar m\u00f3zgu","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3210"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3210\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/anev.com.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}